A 'orge. 97 oll er trivast. Difor maa Ole Vig nemnast som ein av grunnleggjarane av flen norske folkehøgskulen og. Millom dei som tok Grundtvigs tankar op, maa vidare, nemnast presten Wilhelm Andreas Wexels; det var først og fremst i det, kyrkjelege. Nokre faa prestar og lærarar, som var Grundtvigs men ner, fekk no mykje aa segje for skulen. Forutan "Wexels var det presten Fredrik Wexelsen, bispen H. 1. Darre, presten O. A. Krogness, lærarane A. M. Feragen, Anders Reitan m. fl. Dei lærarmote og oplys-liingsmwte som desse fekk i stand, sette merke etter seg. Alt dette lagde grunnen til den vekkjing, som seinare kom med folkehøgskulen. Men paa den andre sida var det andre menn og krefter som sermerkte denne tid. Det, var Wergelands motstandarar, som førde ordet og hadde magta i det offentlege liv. Det er namn som Schweigaard, Stang, Mot s f eldt o.s. b. Og det var først og sist den materielle framgang, dei hadde auge for. Nye vegar, telegraf, jarnbane, alt det som kunde hjelpe det materielle liv, var det, som dei lagde ho veiarbeidet paa. Det, var em bæt sp a i tiet, som i denne tid va,r det styrande. — Bondeopposisjonen hadde faatt sin førar i O. G. Ueland; men Grundtvigs tankar var noko, som laag langt utanfor hans aand ei ege syn sr ing. Paa ein maate stod vei den andre bondehøvdingen Søren Jaabæk nærare. Han var sparemannen framfor nokon annan; men naar det galdt oplysnings arbe idet, daa var ban med, om det so skulde koste mange pengar. — Den nasjonalromantiske rørsla, som begynde i 40-a ara med Asbjørnsen og Moe — hulderroman-tiken — gjekk snart over. Det var det reint materielle, som kom i velten paa alle kantar. Diktarane og vitskapsmen-neme kom og med i dette straumdraget. „Asbjørnsen drog sig mere og mere ud af eventyrenes og folkesagnenes verden og skrev om myrdyrkning, kunstig iiskeformelse , hensigtsmæssig indredning af landmandens udhuse og andre lignende yderst praktiske emner. Mathematikeren Ole Jacob Broch steg ned fra de elliptiske funktioners og lysbølge- Uasmoa Stauri: FuLkebß&fStulen. f