98 Folke h ngxkuJen. theoriernes luftige regioner og fordybede sig i renteberegninger og driftsoverslag og deltog i stiftelsen af bankinsti-tn tioner. Vinje blev „fæsjaataler- o g fandt eti slags udve t for sit poetiske talent, sit lune og sin fantasi i foredrag om hesteopdræt ning og griseavl. „Morgenbladet* s spalter fyldses i denne tid mere og mere med vidtløftige afhandlinger om emner, som mere syntes at passe i et fagskrift for landmænd og teknikere end i et politisk dagblad." (Prof. E. Sars i „Norges politiske historie".) Maalsaka var enno ikkje vorte stridsspursmaal. Ivar Aasen hadde gjeve ut ei grammatik (1848) og ordbok (1850). Men han var ikkje iiiaalstrævar. Han var vitskapsmann. Det var først seinare med Vinje, Fjørtoft og Garborg og folkehøgskulane, at maalstrævet tok til. Fleire av dei første lærarar ved universitetet høyrde til Grundtvigs vener. Men i 50-a ara kom menn, som repræsen-tera ei heilt onnor aandsretning, til universitetet. Dei fremste av desse var prof. Caspari (lektor 1848, prof. i 1857) og Gisle Johnson (lektor 1849, prof. i 1860). Med desse kom den „tyske rettroenhed" i høgsætet. Etter kvart kom denne rørsla til aa gaa saman med den, som Hans Nielsen Hauge hadde vakt. Grundtvigs „glarie kristendom" var for desse heilt eller halvt kjæften. Presten Wexels hadde saman med prof. Keyser og Kaurin faatt i stand ei ny utgaave (1843) av „Luthers lille katekismus" og „Pontoppidans forklaring". I don nyo utgaava var m. a. orda „en hellig oh ri s t eli g kirke" forandra til „den hellige almindelige kirke" og i forklaaringa var Kristi nedfart til dødsriket uttyda soleis at det var evangeliet, det glade bodskap, Kristus forkynnte. („Han predikede evangelium for aanderne, som vare i forvaring". Om desse „Wexelsbø kerne" vart det sterk strid i månge, bygder. I Sæt isdal en fekk dei i stand ei „forening" mot skulebøker som var omarbeidde av Wexels. Til stortinget i 1851 vart det sendt ikkje mindre enn 1"2 søknader om at