180 Folkehøgsku len. heime, som heile tida hadde vore mot aLt dette nye, til slutt skyn a. at det gjekk ikkje an lenger berre aa staa knot straumen; det vilde berre demme op, so det til sist vilde bryte ig jenom likevel — og daa endaa verre. Det aa berre geipe til høgskulearbeidet og tale spottande om aa „høirie og løfte" gjorde ikkje stort,. Det var i alle fall noko, som dei unge ikkje let seg segje med. Det var ikkje berre i det reint pædagogiske, høgskulane stod i strid med det gamle. — 1 det gudelege hadde dei prestane og ,,dei vakte1' mot seg og i politiken heile høyre. Det var vei ikkje minst det siste, som gjorde, at vi fekk ein ny skule som skulde kverke den frie høgskulen. Det negative arbeid nvtta det ikkje lenger med og so maatte dei styrande gaa over og ta det meir positivt. Dei fekk ta tanken om skular for vaksen landsungdoin op og gjenomføre den paa si vis, etter sit pædagogiske syn og etter sine grunnsetningar. Dei gjorde ikkje som i Danmark og Sverige: kom med hjelp og studnad til det, oplysnings arbeid, som var begyndt privat, og som so månge kjende skulemenn hadde öfra tid, arbeid og pengar paa og som dei første diktarar hadde sunge om, men paa den ma aten, at dei fekk offentlege skular i stand, som skulde nydeleg gje dei private. Paa den ma at en var det amtsskulane kom i gang. Regjeringa kom med forslag om desse skular bygt paa framlegg fraa skule direktørane. — Høgskulestriden vart no förd inn i stortinget. Kampen der i april 1875 var i grunnen eit framhald av striden paa høgskulemøtet i universitetets festsal i april 1872. Framlegget gjekk ut paa, at amtsskulane skulde faa studnad „paa betingelse av a) at skolens og undervisningens ordning og plan approberes af kongen eller deu, han dertil bemyndiger. b) at skolen bestyres af en kommission bestaaende a,f skoledirektøren og saamange af amts form and sk abet i eller uden-