Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
[153
sér, að þeir sjái þá og tali við þá. Þeir ætla, að þeir
sjái kunningja og framliðna menn, af því þeir vita, að
lifandi menn eru þar eigi, og af því þeir hverfa, er þeir
eru faðmaðir, þvi enginn ætlar, að ókennd mvnd t. d.
»chimæra« eða »hippocentaurus«, sé í skýjunum, því öll
myndbreyting verður eptir þekktum hlutum. En hvers
vegna svara vofur þessar, að þær ætli til Heklufjalls?
Hekla er fjall á þessari ey, sem brennur við og við á
sama hátt eins og Etna á Sikiley; þess vegna hafa þeir
myndað sér þá sannfæringu, að sálir hreinsist þar, en
aðrir bæta ósannindum við söguna, svo að þeir verði
ekki álitnir óáreiðanlegir og komist í missögn. Annað
t
eins og þetta, sem opt er sagt að gerist á Islandi,
kem-ur og fyrir alstaðar annarsstaðar, þó sjaldan sé^.1 Það
er ekki gott að komast fram úr þessu hálfvísindalega
moldviðri, en meiningin á víst að vera sú, að svipir þeir,
9
sem Islendingar sjái, séu ekki annað en missýningar, er
verði af eðlilegum orsökum. Nokkru seinna segir líka
Cardanus: »Á sandeyðimörkum Egyptalands, Eþiópíu og
Indlands, þar sem sólarbruni er mikill, leika þessar
myndir og þessir svipir á ferðamenn, alveg eins og á
Islandi«. Cardanus heldur því auðsjáanlega, að svipir og
draugar, er menn þykjast hafa séð, séu ekki annað en
missýningar og hyllingar, og er hann í þvi langt á und-
an samtiðarmönnum sínum, því allflestir trúðu þvi í þá
daga, að þetta væru draugar og púkar, sem sloppið hefðu
út úr hreinsunareldinum eða víti, en væru nú að »frí-
t
lysta« sig á jörðunni og gjöra mönnum skráveifur. I
annari bók nefnir Cardanus líka Island og getur þess, að
Islendmgar gjöri brauð úr þurkuðum fiski.2 Caspar
Peu-cerus tengdasonur Melanchtons, var af allt öðru sauðahúsi
en Cardanus, enda dettur honum ekki i hug að efast um,
að til séu draugar og árar. C. Peucerus var læknir; hann
H. Cardani: De subtilitate libri XXI. Basileæ 1611. 8vo ,
bls. 952-954.
2) H. Cardani: De rerum varietate libri XYII. Basileæ 1581.
8vo., bls. 34.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
