Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
170
um, sem ekki kviknar í (líklega biksteinar eða annað því
líkt) og svarta, stóra og kúlumyndaða vikursteina frá Heklu,
sem eru mjög léttir þó þeir séu stórir. Frá Geysi sendi
Torfi Jónsson honum hverahrúður, og ritaði um leið: »Eg
legg hér með stein, sem befir, að því er menn ætla, úr leir
eða tré ummyndazt i stein, í hver þeim, er Saxó getur um
í formála bókar sinnar, þennan hver kalla landar mínir
Geyser, af því hinn ógurlegi hiti spýtir vatninu í háa lopt.
Brynjólfur biskup lét nýlega til reynslu láta ull í hver
þenn-an, af því hann hélt að ullin, sakir mýktar sinnar hefði
gagn-stæða náttúru; tíminn og reynslan verða aö sýna hver
brevt-ing verður á«. Worm heldur þó ekki að hlutirnir breytist í
stein, heldur muni steinefni úr vatninu setja skorpu á þá.1
Frá Islandi fékk Worm 1648 þrjár samvaxnar grænar
stein-kúlur og var hver á stærð við hænuegg;2 sama ár fékk
Worm frá íslandi gulan jaspis og draugasteina (calcedon og
kvars), en mest segir hann þó frá surtarbrandinum íslenzka.
>»Hiö islenzka íbenholt er grafið upp í flögum«, segir hann,
»það er kolsvart að lit, stöku sinnum móleitt, þungt og
brot-hætt, þegar það er þornað. Svo sagði kaupmaður mér, er
útvegaði mér það, að það væri svo lint og beygjanlegt, þegar
það væri grafið úr jörðu, að það mætti teygja það og beygja
á allan hátt eins og gyrði, eg sýndi trésmið, er vel þekkti
viðar-tegundir, þetta tré, og hélt hann að það væri rót af
valhnotar-við, er væri orðin svört af elli, en á Islandi hafa slík tré
aldrei sézt; illt er að fága tré þetta og ekki hægt að nota
þaö til smíða, af því það er svo brothætt. A þeim stöðum
á Islandi, þar sem mest er af efni þessu, eru alls engin tré
og hafa aldrei getað verið. Þess vegna held eg ekki sé hægt
að fallast á skoðun þeirra, er ætla, að þar hafi til forna verið
skógar, sem hafi brunnið, en ræturnar orðið eptir, liklegra
er, að ræturnar hafi fengið svartan lit af vitríólvökva neðan
jarðar. Tré þetta kallar alþýða »sortubrandur«, og segja
menn að þaö finnist í svo bröttu og háu fjalli, að enginn
’) Sbr. Epistolæ Wormii II., bls. 1013.
2) þetta hafa liklega verið »baggalutar«. Sbr. Andvari XXI., bls.
19-20.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
