Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
244
því lítið er það optast, sem einn kemur til leiðar i slíkum
hlutum, hjá því sem margir. Hér um nóg.«
Síðar talar Jón Olafsson um ýms ritstörf, sem gagnleg
væru fyrir landið, meðal annars telur hann nauðsvnlegt, að
ritað sé um náttúrufræði Islands, bæði til uppfræðslu fyrir
innlenda og útlenda. Telur hann skynsamlegra að rita slíkt.
heldur en útlendan söguþvætting og annað af líku tagi. Höf.
telur það mikil vandræði, að ekki skuli vera hægt að fá neitt
prentaö á íslenzku nema guðsorðabækur, biskuparnir eru
svo trúræknir, að þeir vilja ekki prenta annað, en
frágang-urinn á þessum bókum sýnir sig. Bókmenntaástand landsins
telur höf. mjög bágborið, og ræður mönnum, sem eitthvað
vilja rita vísindalegt, að skrifa það á latínu og koma því út
erlendis í lifandi lífi, en skrifa fátt eða ekkert á íslenzku.
r r
A Islandi, segir hann, að sé ekki til neins að safna bókum,
»þá maöur er dauður, tvistrast þær á víð og dreif og koma
opt í þeirra hendur, er sízt skyldi og minnst hafa vit á þeim.
fúna þar og forganga. Engin bókasöfn eru þar föst, engin
eindrægni að skrifa nokkuð gagnlegt í samfélagi eður með
samfelldum kröptum, og að síðustu engin laun og það verra,
að fæstir hafa þess nokkur not, hversu gagnlegt sem vera
kynni.«
I öðru riti, sem Jón Olafsson skrifaði miklu seinna1,
fer hann mörgum orðum um »projectin«. Segir hann þar,
að helztu gallar Islendinga nú á dögum séu hégómagirnd.
ágirnd og drottnunargirni, »menn vilja affectera
húsgangs-herradæmi yfir almúga og projectmageri, menn hafa miszt
hið gamla grundvallar búskaparvit, en vilja færa allt í lag
eptir dönskum og útlendum háttum, en skeyta ekki um
sér-stakt ástand landsins. Nú hafa Islendingar i meir en 60 ár
lagt niður að gjöra alþingissamþyktir, alþýðan vill láta Dani
og kóng ráða öllu, en möglar þó á eptir y.fir gjörðum þeirra«.
Segir Jón, að úr öllum framfaravindinum hafi ekkert orðið,
In tragoediam domini Echarti Olavii de morbo et interitu lingvæ
islandicæ acctamatio et approbatio alicujus auscultatoris. Aptan við:
Appendices duæ; þar er það í, sem hér er vitnað til. Lbs. nr. 231-8vo.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
