Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
323
smábátum fært að vera í grennd........Hvalambur er
hið bezta af reyðarfiskum, vel hreinsað er það líkast smjöri,
nokkuð gulleitara, og er sagt þaö bezta meðal við sjósótt,
brjóstveikindum og fleiri kvillum. Sporður á hvölum snýr
ei sem á þorski upp og niður, heldur þvers um, en það sem
sumir hugsa, að hann sé á sumum apturboginn, en sumum
réttur, halda aðrir, ei sé annað en missýni, að hann beygi
sporðinn eða s}’rnist beygja, i því hann stingur sér, en standi
þó annars beint af sér, og er það liklegra. Kálfar heita börn
hvala, á þeim er og enn nú aðgætandi litur, vöxtur, blástur,
rennsli eða stökk og glettur eða skaðvæni«.
»Margir meina, að þeir hvalir, sem kallast illhveli, gjöri
sumir af leik og rælni, að glettast við skip, en .sumir af
nátt-úrlegri vonsku. Tröllhvalurinn, sem Lucas Debes getur um,
má vera einn af þeitn. Annálar geta skiptapa nokkurs i
Eyrarsveit 1637; þar á voru 6 menn, og er sagt, að hvalur
hafi tekið þá alla, hvern einn, og gleypt; þó veit eg ei dæmi
til á vorum dögum, að þeir hafi fargað svo skipum eða
mönnum, en opt elta þeir skip. Ráð móti illhvelum eru
sögð þessi: Kasta út kúamykju eða sauðataði, líka vallhumli,
eða sverfa sög við borðstokk, því hriktandi járnhljóð geta
hvalir ekki Iiðið. Bifurseysta (Bævergjeld) setja skipasmiðir i
skipsstafna, er það almannarómur, að allir illftskar flýi það.
Verkar þetla bezt vegna þeirrar sterku lyktar, er fiskurinn
syndir á vatninu. Fiskar flýja og brennistein«.
•bBeinhákarl hefir nafn af því, að það er brjósk i öðrum
hákörlum, en bein i honum; að öðru er hann sem hákarl,
15—16 álna langur, má þó reiknast með hvölum, þvi hann
er hveljuftskur, þó sumir segi, að hann haft skráp, eins og
hinn. Sagt er, að svo mikið lýsi sé í honum, að lifrártunna
komi af alin, eður og að lifrin bræðist alltið til heltninga.
Hann setur ávallt upp bæxlið og sporðinn, þá hann rennur,
og þvi er hann lika kallaður Barði. í barðinu er brjósk;
hann hefir unga sína með sér, sem kláhonum; hvitur blettur
er á efri skoltinum, en sjálfur er hann ýmist grár eða svartur,
en rauðbleikur á kviðnum, er kaldur og blæs ekki. Fleiri
21*
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
