- Project Runeberg -  Landfræðissaga Íslands / III. /
89

(1892-1904) [MARC] Author: Þorvaldur Thoroddsen
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.

89

ísland en hröktust jafnharðan burt af illviðrum, náóu Noregi
við illan leik og neyddust til að dvelja þar fram eptir
vetrin-um. Þann tíma bjó Magnús hjá Þorkeli Fjeldsted lögmanni
1 bezta yfirlæti uns þeir létu í haf á góuþrælinn 1784, hrepptu
þeir þá enn illviðri og voru hætt komnir, en náðu þó loks
landtöku í Hafnarfirði 16. april.1 Astæður manna voru þá á
Islandi ákaflega örðugar, allstaðar hordauði og vesöld á
mönn-um og skepnum. I byrjun júlímánaðar fór Magnús austur í
Skaptafellssýslu, en Levetzov fór hálfum mánuði seinna; var
þá illt að ferðast í sliku hallæri og hvergi björg að fá.
Magnús safnaði öllu þvi, er hann gat uppspurt um gosið og
hélt svo 16. júlí frá Prestsbakka norður á SiðumannaaFrétt
með tjald, tvo fylgdarmenn og 8 hesta til þess að skoða
eld-stöðvarnar. Þar var mjög örðugt yfirferðar á heiðunum, því
jarðvegur var allstaðar hulinn ösku og vikri og hvergi strá
fyrir hestana. Komust þeir Magnús norður á Bíæng og höfðu
þaðan útsjón yfir hraunin og stóðu þá enn víða upp úr þeim
reykjarmekkir; þrátt fyrir itrekaðar tilraunir komust þeir ekki
út i hraunin að mun sakir apalgrýtis og hita. Fóru þeir síðan
vestur með hrauni í Hrossatungur og sneru svo aptur austur
á Síðu, reyndu þeir víða að bora með jarðnafrinum í hraunin,
en það var árangurslaust, þeir fundu þar hvorki brennistein
né önnur eldfim efni. Þegar þeir Levetzov voru búnir að
skoða það sem þeir ætluðu sér fóru þeir aptur vestur að
Faxaflóa, og sigldu með fálkaskipinu um haustið 1784.

Næsta ár gaf Magnús Stephensen út rit um eldgosið og
var þaö hið fyrsta rit með áreiðanlegum frásögnum um
jarð-elda þessa og aíleiðingar þeirra; rit sem Sæmundur Holm
hafði gefið út nokkru áður um eldgosið var fullt af ýkjum og
öfgum. I bók þessari2 lýsir Magnús fyrst eldgosunum. áhrifum

’) Tímarit Bókmenntafélagsins IX, bls. 235—52.
J) Magnus Stcphensen: Kort Beskrivelse over den nye Vulcans
Ildsprudning i Vester-Skaptefields Syssel paa Island i Aaret 1783.
Kbhavn 1785, 8vo, XVI -f 148 bls. Útlagt á þýzku í Eggers:
Philo-sophische Schilderung der gegenwártigen Verfassung von Island. Altona
1786. bls. 307—386; a ensku í W. J. Hooker’s Journal of a Tour in
Iceland in the Summer of 1809. 2. Ed. London 1813. Vol. II, bls.

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Sun Dec 10 14:45:37 2023 (aronsson) (download) << Previous Next >>
https://runeberg.org/landfraed/3/0097.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free