Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
202
Hið lang þýðingarmesta starf fvrir landfræði íslands, sem
íslendingar framkvæmdu á þessu tímabili voru landmælingar
B.jörns Gunnlaugssonar á árunum 1831—1843 og mun þeirra
siðar verða ítarlega getið. Arið 1838 hóf bókmenntafélagið
eptir uppástungu Jónasar Hallgrimssonar annað stórt
fyrir-tæki. Þá var kosin nefnd manna til þess »að safna öllum fáan-
r
legum skýrslum. fornum og nýjum, er lýsi Islandi eða einstökum
héruðum þess og undirbúa svo til prentunar nýja og ná-
kvæma lýsingu á Islandi, er síðan verði prentuó út af fyrir
sig á félagsins kostnað.« Þó fyrirtæki þetta yrði aldrei til
lykta leitt og málefnið sofnaói útaf eptir dauða Jónasar Hall-
grímssonar, þá safnaðist þó margt merkilegt til lýsingar lands-
ins i skjalasafn félagsins. Bókmenntafélagið skrifaði sýslu-
mönnum og prestum á Islandi og bað þá um sýslna- og
sóknalýsingar og sendi þeim margar og itarlegar spurningar
um eðli landsins og staðalýsingu. Menn urðu ágætlega vel við
áskorun þessari og smátt og smátt eignaðist félagið lýsingar
i
flestra héraða og sókna á Islandi. Lýsingar þessar eru nú
geymdar í handritasaf’ni bókmenntafélagsins; i þeim er mjög
mikill fróðleikur fólginn, einkum að þvi er staðalýsingu
snertir, þó þær séu misjafnar.1 Munu þær eflaust einhvern líma
koma að góðum notum þegar ítarleg héraða og staðalýsing
Islands verður samin. Annaó fvrirtæki bókmenntafélagsins
miðaði einnig til að undirbúa lýsingu Islands og það var að
fá safn veðurbóka frá ýmsum stöðum á Islandi. Jónas
Hall-grímsson bar það upp á fundi í deild bókmenntafélagsins í
Reykjavík 1840 og var ályktað að reynt skyldi að koma þessu
í verk með tilstyrk presta. Hið danska vísindafélag lagði til
hitamæla og svo byrjuðu menn veðurathuganir víðsvegar um
land, og stóðu þær um nokkurt árabil. Veóurbækur þessar
Hér á ekki við að telja allar hinar mörgu héraða og
sóknalýs-ingar, þær eru taldar í ritinu: »Hið íslenzka bókmenntafélag um fyrstu
fimmtíu árin 1816—1866«. Kmhöfn 1867-4° bls. 80—86, og þar eru líka
prentaðar spurningar þær, er sendar voru (bls. 74—80), ásamt
efnis-yfirliti yfir íslandslýsinguna (bls. 71—73) eins og menn hugsuðu sér
hana.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
