Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
117
indasnið á þekkingunni. A miðöldunum og framundir lok
16. aldar vissu menn ekki einu sinni hvar Island var á
hnett-inum, landinu er á uppdráttum þeirra tima hringlað fram og
aptur um hið norðlæga Atlantshaf og opt sett fyrir norðan
heimskautsbaug, eða baugurinn látinn ganga vfir landiö þvert.
Guðbrandur biskup Þorláksson festir landið á réttum stað og
gefur með uppdrætti sínum margfalt betri hugmynd um
lög-un landsins og um landslag en menn áður höfðu. A 17. öld
er pólhæð nokkurra staða á Islandi ákveðin, en
uppdráttun-um fer lítið fram fyrr en Magnús Arason. Hjalti Þorsteinsson
og Knopf fara að gjöra landabréf. Landslagsþekkingin eykst
smátt og smátt, en fullkomin festa og stöðvun á strandlengju
íslands fæst ekki fyrr en í byrjun 19. aldar með
strandmæi-ingunum. Af þessu leiddi að hugmyndir manna um stærð
Islands voru allt fram á 19. öld mjög á reiki. Eptir hinum
ýmsu uppdráttum var stærðin mjög misjöfn hjá ýmsum höf-
r
undum, frá 1400 uppi 2700 ferh. mílur. x\ fyrri hluta 19.
aidar er Island i landfræðisbókum vanalega talið 1800 ferh.
mílur, og seinna 1867 ferh. mílur eptir reikningi Halldórs
Guðmundssonar, en eptir nákvæmum mælingum er landið nú
orðið 1903 ferh. mílur á stærð1. Hvað landslagsþekkinguna
snertir, þá kemur hún fyrst fram í nokkurnveginn skaplegu
formi hjá Guðbrandi Þorlákssyni og verður síðan smátt og
smátt meiri eptir þvi sem fram liða stundir, þó er mynd
há-lendis og öræfa tnjög afskræmd á öllutn uppdráttum fram
undir miója 19. öld og væri það efni í ritgjörð að sýna
breyt-ingar á landslagsmynd Islands einsog þær koma fram á
uppdráttum ýmsra alda og rekja hið einstaka, en það er
því miður eigi hægt hér, af því til þess þyrfti margar
mynd-ir til samanburðar. Með strandmælingunum og mælingum
Björns Gunnlaugssónar fæst i fyrsta sinn áreiðanlegt yfirlit
vfir landslag á Islandi bæði í byggðum og óbvggðum. Þó
nokkur svæði á hálendinu eigi væru mæld. þá gefur Upp-
’) Hinn þýzki landfræðingur E. Behm komst að þeirri niðurstöðu
1880. að ísland væri 1903 ferh. mílur eða 104,785 ferh. kílometrar að
flatarmáli. (E. Behm und H. Wagner-. Die Bevölkerung der Erde VI.
Peter-manns Mitteilungen Ergánzungsheft Nr. 62. Gotha 1880. 4° bts. 86).
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
