Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
118
/
dráttur Islands ágæta hugmynd um eóli og lögun
yfirborös-ins i heild sinni.
Fullkomin. vissa um hæðahlutföll lands, fæst aðeins með
mælingum. Hæðamælingar að gagni voru ekki gjörðar á
Is-landi fyrr en á 19. öld, enda voru verkfæri manna áður
óhentug og aðferðin ónákvæm. Tilraunir Eggerts Olafssonar
til hæðamælinga misheppnuðust að mestu leyti, betur gekk
Sveini Pálssyni, en mælingar hans voru aðeins örfáar.
Veru-leg þekking um fjallahæðir á Islandi fékkst fyrst með
strand-mælingunum og á þeim var mestöll þekking í þessu efni
byggð fram að 1880. Björn Gunnlaugsson mældi einnig
all-margar fjallahæðir, en þær komu eigi á prent fyrr en siðar.
Einsog vér höfum fyrr getið, eru hæðatölur þær, sem standa
á Uppdrætti Islands, allar eptir strandmælendur, þeir ákváðu
hæð mælistaða um leið og þeir mældu hina flötu þríhyrninga,
flestar hæðir mældu þeir Frisak og Scheel, en hver hinna
foringjanna einnig nokkrar. Hæðamælingar þessar eru þó
tiltölulega fáar á svo stóru landi og sérstaklega var
tilfinnan-leg vöntun á þekkingu um hæð hálendis, heiða og flatlendis,
það voru aðeins tindar á strjálingi, sem inældir voru. Pó er
á Uppdrætti Islands hæðaskurður vfir landið þvert eptir
Sprengisandi, þvi á þeirri leið mældi Bunsen allmargar
hæð-ir. Eins og fyrr hefir verið getið mældu Lottin og Kjerulf
nokkrar hæðir hér og hvar og einnig þeir Caroc og
John-strup löngu siðar. I ýmsum útlendum ferðabókum seinni
tima eru auk þess fáeinar hæðir taldar, en þær eru flestar
óáreiðanlegar.
Af Uppdrætti Islands má fá mikla þekkingu um eðli
landsins, sem eigi var áður hægt að fá, þar sést útbreiðsla
jökla og hrauna, graslendi og öræfi, hverir, ölkeldur og margt
fleira; uppdráttur þessi var þvi að öllu leyti stórkostleg
fram-för fyrir eðlislýsingu landsins. Hér á undan höfum vér
yfir-farið hið helzta, er snertir ferðir visíndamanna á Islandi á
19. öld og er þess getið hvað hver þeirra framkvæmdi, hér
þarf þvi ekki að fara nánar út i það er snertir almenna
landfræði Islands, lesandinn sér á frásögninni, hvernig
þekk-ingin smátt og smátt jókst, menn fengu betri vissu um bygg-
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
