Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
170
úr gosinu 1845 og hið sama gerði Connell við ösku, sem þá
barst til Orkneyja1). Paijkull rannsakaði efnasamsetningu
Leirhnúks- og Skaptárhrauna2). Sjónauka-rannsóknir íslenzkra
hrauna voru fáar gjörðar; F. Zirkel rannsakaði hraunsteina
úr Almenningi á Reykjanesi, frá Hallmundarhrauni og frá
Sóleyjarhöfða við Þjórsá3), og Schirlitz rannsakaði glerskán á
hrauni frá Eyrarbakka4). R. Bunsen safnaði lopttegundum úr
gufuhverum í nvja Heklu’nrauninu 1846 og rannsakaði þær
með mikilli snild til þess að finna, hvernig stóð á hinum
ein-stöku efnum og athuga áhrií þeirra á hraunin5); samhliða
rannsakaði hann myndbreytingar eldri bergtegunda, er þær
höfðu orðið fyrir af eldfjallagufum. Bunsen fann og nýjar
aðferóir til gufurannsókna, sem menn síðan hafa fylgt6).
Bun-sen safnaði ennfremur salmíaki á hinu nýja hrauni og komst
að þeirri niðurstöðu, að það ! °fði myndazt þar sem glóandi
hraun hafði runnið vfir grasivaxm . ’ ðveg. Sart. v.
Walters-hausen var á annari skoðun, hann hélt að ammoníakið í
salmíakinu væri beinlinis komið úr loptinu, er það snertir
hinar heitu saltsúru gufur, sem streyma upp úr glóandi
hraun-sprungum7), enda var Bunsen ekki frá því, að svo gæti
stund-um verið. Johnstrup safnaði 1876 gufutegundum og
salm-íaki úr hraunsprungum á nýja hrauninu á Mývatnsöræfum og
rannsakaði Odin T. Christensen það siðar8). Johnstrup er
hvað salmíakið snertir á sama máli sem Bunsen, ætlar, aó
það sé myndað af áhrifum glóandi hrauns á grassvörð.
Um hveri hefir mjög víða verið getið í þessari bók og
þarf eigi að endurtaka það. Langmest hefir verið skrifað
’) Edinburgh New Philos. Journal. Vol. 40., bls. 218.
2) Islands bergsbyggnad, bls. 49-50.
’) Sitzungsberichte der Akademie der Wissensch. in Wien. Bd. 47.
1. Abtheil., bls. 252—254.
*) Isl. Gesteine bls. 27.
5) Poggendorff’s Annalen. Bd. 83. 1851, bls. 241—245.
6) R. TT’. Bnnsen: Gasomethrische Methoden. 1857. 2. útg.. 1877-
7) Phys. geogr. Skizze von Island. bls. 115—116.
*) Tidsskrift for Physik og Chemie. 2. Række X. 1889, bls.
225—243.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
