Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
177
Fr. Johnstrup var hinn eini, er safnaði lopttegundum i
nám-um, og rannsakaði Odin T. Christensen þær sem fyrr var
getið, og komst þvi nær í öllum greinum að sömu niðurstöðu
einsog Bunsen og staðfesti skoðanir hans.
Einsog vér fyrr höfum getið samdi Pörður Þorkelsson
Vidalín hina fyrstu ritgjörð um j’ókla á íslandi (II., bls. 158—
161) og voru það einkum almennar hugleiðingar um
skrið-jökla í Skaptafellssýsluin. Almenn landfræðisþekking og
nokk-ur jarðfræðisþekking um jöklana fæst fyrst i ferðabók Eggerts
og Bjarna; þeir skoðuðu allmarga jökla, gengu á
Geitlands-jökul 1753, á Snæfellsjökul 1754 og á Mýrdalsjökul 1756;
Eggert Olafsson lýsir að nokkru eðli jöklanna, þó lýsingin,
sem náttúrlegt var, sé mjög ófullkomin (III., bls. 48). Rit
Sveins Pálssonar um islenzka jökla (III., bls. 162, 176—177)
var einstakt í sinni röð og er enn að flestu leyti bezt allra
rita um það efni. »Uppdráttur Islands« sýnir fyrst nokkurn
veginn nákvæmlega stærð jökla og útbreiðslu, áður var allt
r
slikt á reiki og engin vissa i þvi efni. A þessu timabili
fékkst þvínær engin þekking um hæð snælínunnar i ýmsum
hlutum landsins, þó það sé mjög þýðingarmikill þáttur í
eðlis-lýsingu landsins. Th. Iyjerulf var hinn eini, sem svolítið
minntist á þetta efni, hann mældi snælinuna á fáeinum
stöð-um og komst að þeirri niðurstöðu, að hæð hennar væri mjög
br;eytileg eptir landslagi1). Otto Torell mældi 1857 hreyfingu
eins skriðjökuls í Öræfum (Svinafellsjökuls)2) og er það enn
hin eina mæling af því tagi, sem gjörð hefir verið. Um 1840
tóku kenningar L. Agassiz’ og J. v. Charpentier’s um forna
ísöld að vekja athygli visindamanna um alla Evrópu; fyrr
höföu menn haldið, að lausagrjótsöldur og rákir á klettum
heföu myndazt af vatnsflóðum, sævargangi og isreki og átti
hin nýja kenning í fyrstu mjög erfitt uppdráttar, flestir hinir
eldri visindamenn mæltu harðlega á móti. Sartorius von
Waltershausen fann 1846 mjög viða ísrákir á Islandi bæði i
Bidrag til Islands geogn. Fremstilling, bls. 45.
*) Öfversigt af kgl. Vet. Akad. Förhandlingar. Stockholm 1857, bls.
325—332.
12
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
