31 't Is niet bij toeval, dat daarin telkens de vrou- wen in de meerderheid waren. Niet alleen is iedere zielstoestand op bescheiden wijze behandeld, zoo- als een beschaafde vrouw dat gaarne heeft ; maar vooral zij zelve wordt door hem geschilderd, háár zaak wordt door hem verdedigd. Zooals men kan zeggen, dat de hoogere beschaving van een volk kan worden afgemeten naar 't aantal piano's, die in 't land worden bespeeld, zoo kan 't hoogste gevoel van verantwoordelijkheid van een volk er naar afgemeten worden, hoe de vrouwen het tehuis hebben. In zijn kalme, vaste teekeningen van den tijd van onze grootvaders, van dien van onze ouders, van onzen eigen en den allerlaatsten tijd heeft hij ons den maatstaf aangegeven ; maar wij moe- ten dien zelf ter hand nemen. Hij vertelt maar. In den tijd van onze grootvaders was Noorwegen een klein, gezellig bureaucratielandje met luid- ruchtige kapiteins, dikke geestelijken, alles ver- slindende juristen, rechters en beambten met koninklijke gevoelentjes. In de huizen der zee- lieden, in kleine plaatsjes had de bestaande pa- triarchale staatsregeling zijn vertegenwoordigers in de huisheeren van Gods genade. Een beschei-