67 van 't in wording zijnde wil ik eindigen. Zoo komt mij de toekomst 't rijkste voor. In de geheele noorsche literatuur geen enkel pleiziervaartuig ; zelfs deze wildebras heeft zijn bepaalde opdracht. Telkens is er iets waarvan hij ons bevrijden wil, of dat hij wenscht, dat wij zullen bereiken. Ook hij voelt zich geworven in den dienst van het vaderland, iederen dag meer. De noorsche literatuur bekent in haar werken, dat zij haar deel, het grootste deel de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid op zich wil nemen ; dat een boek, dat niet zóó afbreekt of opbouwt, dat het daardoor onze kracht vermeerdert, ons moediger maakt tegen- over de moeilijke kunst van het leven en die van daardoor voor ons verlicht, een slecht boek is, hoe groot de technische kunst er ook van moge zijn. Het is enkel en alleen om ten slotte dit in deze wereld te kunnen zeggen, dat ik op mij genomen heb de voorgaande literatuurschets te geven de eenige, die ik geschreven heb en ooit schrijven zal. Dat de noorsche letterkunde over 't geheel uitzonderingen worden telkens onder algemeene deelneming aangewezen dit gedistingeerde i