78 F. Gustafsson: conferendum est illud vere interrogantis ubi ubi est?, «hvar är han, hvar är han?» In hoc exemplo non multo minus concitatus est qui loquitur: (Bacch. 1191) age iam, id utut est, etsist dedecori, patiar. Aliquanto saepius vidi apud Plautum uti dudum, ut iam dudum; ut iam dudum dixi nonne primitus fuit «quam diu!» Idem fortasse valet de eiusmodi locis, qualis est Capt. 478 nam ego! ut dudum hinc abii, accessi ad adulescentis in foro, ubi nos quo tempore requirimus; sed hoc loco re vera queritur Ergasilus nimis iam diu se cum adulescentibus frustra egisse. Omnino rarius apud Plautum est temporale uć; id tum maxime ponitur, cum tempus, quale sit, paulo vividius expingitur aut saltem quod factum narratur, sub oculos audientium ponitur aut in animo narrantis altius expressum profertur, sicut Asin. 343 verum in tonstrina ut sedebam, me infit percontarier, sequuntur praesentia quae vulgo dicuntur historica; germani dicunt: «wie ich da sasz». Et adponi solent continuo, ecce, ibi, ilico, ita, extemplo, confestim. Interrogat quodam modo se ipsum qui loquitur de praeteriti temporis qualitate. Proxime huic usui accedere videtur localis ut particulae significatio; uć enim pro ubi positum paucissimis locis perhibetur, quorum nullus Plautinus est. Ubi vero paulo planior evasit loci indicatio Catull. 11, 2, potest saltem fieri ut ibi exclamativus sensus lateat: sive in extremos penetrabit Indos, litus ut longe resonante Eoa tunditur unda. Alia proferam relativi aut potius exclamativi ut exempla pauca. Capt. 274 Tyndarus servus dominum Philocratem laudat, servi partes callide agentem, Eugepae: Thalem talento non emam Milesium; nam ad sapientiam huius nimiam nimius nugator fuit: ut facete orationem ad servitutem contulit; possumús hoc loco uti particulis relativis, verius tamen exclamativa usi exprimimus servi mentem. Prorsus similia 1 Ussing ego, alii aliter.