Joh. Forchhammer: Anm. af Caesar, rec. Kübler. 57 C. Julii Caesaris commentarii cum A. Hirtii aliorumque supplementis ex recensione B. XKübleri (Editio major). Lipsiae 1893—94, Teubner. Vol. I. Commentarii de bello Gallico. CXXX -| 237 pp. Vol. II. Commentarii de bello civili. L -| 153 pp. Quum anno 1847 Carolus Nipperdeius commentarios Caesaris cum supplementis ederet atque optimorum codicum auctoritates adnotaret, recte vidit, duas esse codicum familias, alteram, quae tantummodo commentarios de bello Gallico, alteram, quae etiam commentarios de bello civili ceteraque supplementa contineret. Sed quum codices utriusque familiae parum boni essent, priorem illam familiam (a) integram, alteram vero (fP), quae omnes commentarios continet, interpolatam esse contendit. Jam abhinc annos plus quam quadraginta, quum his commentariis operam dabam, recensio Nipperdeiana, qua diligenter utebar, mihi parum placebat, neque dubium mihi erat, quin Nipperdeius meliores, ut sibi videbatur, codices secutus, nimis saepe falsa pro veris edidisset, sed codicum familiam β᾽ per se alteri esse praeferendam, affirmare non audebam. Nunc codicibus diligentius examinatis, viri docti, qui in haec studia incumbunt, eo inclinare videntur, ut familiam Ø praeferant, alteram interpolatam esse putent. His assentitur Küblerus, ita tamen, ut in editione discipulorum usui destinata textum receptum nimis saepe mutare noluerit; ceterum nos editionem, quam Meuselium mox publici juris facturum sperat, adire jubet. Interim in praefatione voluminis prioris tabulam variarum lectionum nobis proponit, quae, si diligenter, ut videtur, est confecta, magno nobis usui in duabus codicum familiis comparandis esse potest. Tabula illa tripertita est, ita ut in duabus columnis lectiones e duabus codicum familiis sumptae, in tertia conjecturae quas in textum recepit perscriptae sint. Hanc codicum varietatem denuo in tabula Kübleri scrutanti ne nunc quidem mihi liquere confiteor, utra familia in commentariis de bello Gallico edendis sit praeferenda. Proprie interpolata ' neutra mihi esse videtur; saepe altera alterius ope certissime emendatur, velut quum verbum totum aut verbi pars in altera excidit, in altera extat. Jam antiquitus — saeculo quarto post Chr. natum — duplicem recensionem horum commentariorum fuisse apparet; sed illa discrepantia verborum tantummodo non rerum neque usquam fere majoris momenti fuisse videtur. In codicibus familiae a singulis libris subscriptum est: «Julius Celsus Constantinus V. C. legi.» Hinc quidam apparere affirmant, hanc familiam esse interpolatam. Et re vera, qui Celsum non legisse tantum illos commentarios sed etiam emendasse putant, vix falluntur; sed ut nesčimus, quibus subsidiis vir ille clarissimus sit usus, ita codices nostri prae se ferunt, non nisi in minutiis emendationes