60 Joh. Forchhammer: Anm. af tum esset «ad Messanam», «ad fretum» de suo loco in alienum detrusum est. ; De b. civ. III 112.8. «In hoc tractu oppidi pars erat regiae exigua.» Quomodo fieri posset, ut tantummodo exigua regiae pars in illo tractu oppidi esset, nemo explicare conatus est. Caesar scripsit: In hoe tractu oppidi erat regia [exigua]. Lector quidam in margine ‘pars exigua adscripserat, ut verbum rarius ‘tractus’ explicaret. ; De b. Gall. VIII 48. 5 narratur pugna C. Voluseni Quadrati praefecti equitum Antonii et Commii Atrebatis: «Commius incensum calcaribus equum conjungit equo Quadrati lanceaque infesta magnis viribus medium femur traicit Voluseni.» Quis unquam hoc scribere potuit? Et tamen ita editur et a Nipperdeio et a Küblero. «Voluseni» ferri non potest atque delendum est. De b. civ. I 39. 1. «Scutatae citerioris provinciae et cetratae ulterioris Hispaniae cohortes circiter LXXX equitumque utriusque provinciae circiter V milia.» «Hispaniae» ut spurium delendum est. De bell. Gall. VI 21. 5. «Pellibus aut parvis renonum tegumentis utuntur, magna corporis parte nuda.» — Non dubito, quin ‘renonum' cum ‘pellibus’ non cum ‘tegumentis’ sit conjungendum (cfr. ‘tegimen direpta leoni pellis erat Ovid. Metam. 3. 52). «Pellibus Aaud parvis renonum tegumentis utuntur» Caesar non scripsit, sed quum Caesar magnam corporis partem nudam esse relictam scriberet, lector quidam annotavit, pelles tamen renonum haud parvas esse. (Caesar tantummodo ‘pellibus renonum tegumentis utuntur’ scripsisse videtur. De bell. Gall. I 29. «In castris Helvetiorum tabulae repertae sunt litteris Graecis confectae et ad Caesarem relatae, quibus in tabulis nominatim ratio confecta erat, qui numerus domo exisset eorum qui arma ferre possent, et item separatim pueri, senes mulieresque. Quarum omnium rerum summa erat» — —. Expectares: ‘quarum omnium tabularum summa’, neque quomodo ‘rerum summa’ defendi possit, intelligo. Scripsit Caesar: «quarum omnium summa», ita ut «tabularum» audiretur. Transpositione verborum locus corruptus de b. civ. IIJ 46, 1 certissime sanatur: «Caesar receptui suorum timens crates ad extremum tumulum contra hostem proferri et adversas locari, intra has mediocri latitudine fossam tectis militibus obduci jussit.» ' Scribendum est: ‘intra (intraque) has tectis militibus mediocri latitudine fossam obduci jussit’. ' «Haec verba corrupta esse demonstravit Paul; sed quae ingeniose excogitavit fossas II interjectis stipitibus obduci jussit, in textum recipere non ausus sum, praesertim cum ipse auctor conjecturae verha tradita mutare veritus sit» Kübler in annot. critica.