Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
646
tJM ÍSLENZK MANNANÖFN.
Wurmher, á fe. Wyrmhere), Ormsteinn, Ormhildr, Goðormr
(Gormr), Hallormr, fórormr, en ekkert þeirra tíðkast nú, nema
hvað Ormarr hittist á einstöku stað á Austrlandi. Nöfn þessi
standa eflaust í sambandi við hugmyndasögur fornmanna, þar sem
ormar eru látnir geyma guli og augum þeirra jafnað við hin
snöru augu afreksmannanna, eins og tekið var fram út af
orð-stofninum »-linn« sem er sömu þýðingar (enda finst nafnið
Linnormr eða Lindormr í Svíþjóð á 14. öld Munch: N. F. H.;
DS. IV.), og svo er það líka alkunnugt, að fornmenn höfðu
drekahöfuð og drekasporða á herskipum sínum og kölluðu þau
orma (Ormrinn langi, Ormrinn skammi o. s. frv.), en herskipin
voru hinir beztu gripir víkinganna.
108a. (Ó-, U-). Ýms forn karlmannanöfn byrja á
neitun-ar-samstöfunni ó- (fyrrum ú-, á þ. un-) t. d. Oblauðr (o:
hug-rakkr), Ófeigr, Ómjúkr (Árt. 61), Örækja, Óspakr, Ósvífr,
Ótryggr, Óþyrmir, og tákna þau flestöll herskáa og ódæla
styrj-aldarmenn, sem engu eira, og eru því auðsjáanlega komin upp
á ófriðartímum, þegar mest fremd þótti að hernaðarverkum.
Ófeigr táknar þann, sem er oigi nálægt dauða, og kann vera, að
það nafn hafi í fyrstu verið gefið einhverjum, sem spáð var
löngum lifdögum. fað er hið eina af nöfnum þessum, sem
tiðkast enn meðal vor, og er þó heldr fánefnt, en hittist helzt
fyrir sunnan og austan, og um sömu slóðir (í Kangárvalla- og
Skaptafells-sýslum) hefir líka Órækju-nafnið haldizt við fram til
loka 18. aldar, sem sjá má af »ísl. fíóðs.« og sóknarmannatali
af Síðu eptir 1780, og er það merkilegt um svo óviðkunnanlegt
mannsnafn (sem hetir víst upphaflega verið auknefni, sbr. Mörðr
úrækja Ln. IV, 13. Nj. 88)x). Af þýzkum nöfnum, sem byrja
á un-, má hér nefna Unwan, en svo hét erkibiskup einu í
Brim-um, er var samtíða Ólaíi helga. Nafn þetta væri á voru máli
Úvænn (óvænn), sem er alveg sömu þýðingar og Ljótr, er var
tíðkanlegt mannsnafn á Norðrlöndum, sem fyr var sagt.
108b. (Ó-, Á-) Óli, Ólafr (Áli, Áleifr). Hér hefir áðr verið
minzt á Ólafs-nafnið, sem virðist vera einkennilegt fyrir
Norðr-lönd, og bent á, að -láfr (-lafr) væri sama sem -leifr, enda
hittast allar þessar myndir af nafninu í fornritum : Áleifr, Áláfr,
Óleifr, Óláfr. En hvað ct-ið (ó-ið) fremst í nafninu þýði, virðist
1 þó fmst Órækja á sænskum rúnasteinum sem aðalnafn, og
sömu-leiðis óþveginn (Rv., sbr. Ljótr óþveginn Ln. III. 20).
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
