Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sider ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
214
Torvikbygdi ul., skipa 1873
Ordf. L. J. Berge,
som i 1884 nyskipa
laget med namnet
Knappen".
Handelsm.
J. T. Kolltveit,
som var med og
nyskipa laget.
Bonde
J. M. Augestad,
form. 1908-09, 11
13, 16-17.
fyrr i bygdene, fekk i målsaki eit av sine beste samlingsmerke. Og namnet
Ivar Åsen fekk snart likso god klang som sjølve Bjørnson-namnet.
Men var det so at bondehugen vakna i alt dette, og reiste seg med fri
gjeringskrav imot by- og embetsmannskulturen, so syrgde Sverike for at
ogso nordmannshugen vakna. Stathaldarstriden ifrå 1860 var nyttig i so
måte. Frigjeringskravet innetter kom soleis til å tvinna seg godt saman med
frigjeringskravet utetter. Upp or skodda steig etterkvart fram ein klår nasjo
nal vilje med front til tvo kantar. Han var sterk nok til å skapa eit stort
folkeparti, og partiet var sterkt nok til å skapa den førar det trong, og etter
på fylgja føraren, jamvel um han — med sitt geniale langsyn og klarsyn
— ofte sprang langt fyre flokken.
Det var likevel ikkje berre bondehugen og nordmannshugen som stod
bakum ungdomsrørsla og dreiv henne fram. Den viktugaste drivkraft var
sjølve — ungdomshugen. Det 19de hundradåret hev frigjort ungdomen.
Då skynsemdi og hjelpi kom, synte det seg at ungdomshugen er ei kraft til
dåd og liv som eit folk bør verna um som si dyraste eige. Det er noko
av det gildaste som hev hendt i Norig, at då ungdomen fekk smaka fri
domen, so vakna han fyrst og fremst til sjølvuppseding. Nattesjau, kortspel,
ovdrykk, usømeleg tale vert nemnde alt i eino i lagsmeldingane millom dei
troll som ungdomen sjølv vilde føra strid imot.
I norder-landi er det Grundtvig som fyrst hev skyna ungdomen. Og
det var folkehøgskulen som kom til å gjeva bondeungdomen den største og
beste hjelp.
I Hardanger slo folkehøgskulen rot so tidleg som i 1869. Kand. teol.
Wilhelm Poulsen, seinare sogeskrivar og prest i Seljord, og lærar Johannes
Helleland reiste det året Ullensvang folkehøgskule. Presten Unger og lærar
Olav Lofthus, seinare bladstyrar for «Bergens Tidende», gjorde ein liknande
freistnad i Kvam straks etter. På Halsnøy i Sunnhordland vart der og sett
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
