Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Nordisk litteratur efter naturalismen
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Ola Hansson.
599
naturalismen og opstiller den nye litteraturs program. Men den nye
retning var forberedt, og den betydeligste av dens forløpere var
Ola Hansson, som både i sin diktning og sin kritikk hadde beredt
veien for den. I hans vesen er der en dobbelthet. Han er
bondegutten fra Skåne, men samtidig er han den nervøse dekadent,
overfølsom og et bytte for sine inntrykk, erotisk overophisset, mottagelig
for nye idéer og ikke redd for å motsi sig selv. Først og sist er
han dog den ensomme grubler. Han kom under innflytelse av Paul
Bourgets psykologisk optrevlende menneskeskildring. Siden blev han
tilhenger av Nietzsche, som han innførte i svensk litteratur, og til
slutt blev han pangermanist og levde i sine senere år for det meste
i Tyskland. Hans betydeligste diktsamling bærer titelen „Notturno".
I sin lengten og sin ensomhetsfølelse søker han mot demring og
nattstillhet. Han tegner sitt skånske landskap men uten faste linjer.
Han skildrer dets lysskjær og skygger, lufttonen over det, suset
gjennem det og navnlig stillheten. „Ingen har malet stillheten slik
som Ola Hansson", sier Fr. Bøøk. Hans bok, „Sensitiva Amorosa",
vakte forargelse. Det er dekadenterotikken som her fremtreder
utilsløret. Den går som et jag gjennem sinnet, hisser og brenner, den
opstår ved et tilfelle og tar sin rett uten blu, og en ubetydelighet
forstyrrer det hele; så følger lede og avsky. Gang på gang skildres
et slikt forløp, og det hele har ingen mening. Ola Hansson slo
aldri igjennem, men førte sin kamp som den radikaler han var.
I nogen bøker holder han opgjør med sine tidligere forbindelser
som han blev uvenner med. Her gir han en krass
virkelighets-skildring, mens ellers hans diktning og hans psykologi følger linjer
som bærer bort fra naturalismen og mot en ny romantikk.
Men den som bragte det nye var Verner v. Heidenstam (f.
1859). Han kom med en ny poesi, han kom også med nye
signaler. Hans fedrehjem var en herregård ved Vattern. Billedet av
dens park hørte med til hans lyseste barndomsminner, som han ofte
vender tilbake til i sin diktning. Og nordenfor lå Tiveden med sine
trollskoger, som tok hans fantasi fangen. Da han var seksten år
gammel, måtte han for sin helses skyld reise til Syden og Orienten.
Han vilde bli maler, og han fikk følge sin kunstnertrang, studerte
under en svensk maler i Rom og siden ved kunstskolen i Paris. Men
da han var enogtyve år, slo han om. Han vilde bli forfatter. Det
voldte et brudd med hans far. Først efter mange år gjenså han sitt
hjem. Han levde som en vandrer i utlandet. Han hadde snart en
diktsamling ferdig og sendte den til Zach. Topelius, som efter
les
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
