- Project Runeberg -  Norsk maalsoga for skule og heim /
29

(1907) [MARC] Author: Marius Hægstad
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - 4. Den millomnorske tidi (1350—1525)

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has been proofread at least once. (diff) (history)
Denna sida har korrekturlästs minst en gång. (skillnad) (historik)

mykje aa segja han og, ei god tid frametter. No
gjeng det daa snøgt nedetter med norsken i skrift.
Dansk og svensk og norsk, gamle og nye
maalføreformer, blandar seg i ei endelaus røra, ofte i
same brevet. Det som vinn seg mest fram er
dansken.

Den danske politik hjelpte godt til aa tyna
det norske bokmaalet og stydja framandmaalet.
Paa erkebispestolen i Nidaros vart norsk bruka til
1510, daa erkebisp Gaute døydde. Til hans etterman
fekk den danske kongemagt utnemnd ein dansk
mann Erik Valkendorff. Dermed hadde norsken
skrive sitt siste ord fraa det norske erkebispesætet,
og kongemagti og den øvste kyrkjemagti
fekk med alt dette stempla dansken
til æra
og til offentlegt bokmaal i Norig. Dei
danske hovdingar paa dei norske slotti, og
danskfødde eller dansklyndte bispar studde godt upp
under fordanskingi. I skrift var det berre
rettsmaalet som paa ein maate enno var norsk. Det var
ikkje eingong so mykje tak i nordmennerne at dei
kunde klaga yver tilstandet. Og um dei so hadde
gjort, hadde dei vel fenge same svaret som daa
det norske riksraadet i 1513 klaga for di dei store
norske embætti vart gjevne til danskar i staden
for til innfødde nordmenner som logi baud:
„Min herres naade“, svara kanslaren, „har
overveiet, at adelen udi Norge er fast uddøet, og vil
hans Naade forse kronens len og slotte i Norge
med Norges og Danmarks ædlinger og indfødte
mænd».

Sistpaa i dette tidebilet kann me daa segja
at norsken som vanlegt bokmaal i Norig[1] enda
si soga, som eingong var so ærefull og glimande,
men mot enden so reint armodsleg.

Men um norsken vart undantrengd i skrift,


[1] Paa Island heldt dei paa bokmaalet sitt, og hev det den
dag i dag.

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Wed Nov 10 18:04:51 2021 (aronsson) (diff) (history) (download) << Previous Next >>
http://runeberg.org/maalsoga/0029.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free