- Project Runeberg -  Svensk kemisk tidskrift / Tjugutredje årgången. 1911 /
93

(1889-1919)
Table of Contents / Innehåll | << Previous | Next >>
  Project Runeberg | Like | Catalog | Recent Changes | Donate | Comments? |   

Full resolution (TIFF) - On this page / på denna sida - Sidor ...

scanned image

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Below is the raw OCR text from the above scanned image. Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan. Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!

This page has been proofread at least once. (diff) (history)
Denna sida har korrekturlästs minst en gång. (skillnad) (historik)

ofico segun la modelo di la universala postaluniono en Bern. Jurnali
ed altra literaturo ekkreskas quale fungi en humida sulo. Precipue Ido
efektigas pri su atenco sive serioza sive jokatra. La vortojoko pri idoiti
ed idioti kreskas evidente tro proxim la rando di la voyo, por ke autoro
di revufarsi ne koliez ol. Or la mondolinguala movado multarelate similas
Lotta Svärd: Certe ol esis kelke priridinda, ma tamen plu honorizinda.
E nun venis la tempo di la seriozeso. On ja tante avancis, ke ne nur
generala vortolibri ma anke tam specala lexiki, kam por matematiko,
kemio, mashintekniko e komercala cienco aparis. Anke til Suedo penetris
marondo di la movado. En la Mondolinguala societo en Stockholm la
vivo pulsas vigoroze, ed en diversa parti di la lando fondesis plu o
minim granda klubi, precipue de laboristi; existas ja propozo por
unionar ici en totlanda federuro. E ta fakto, ke la parlamentala propozo da
la urbestro Carl Lindhagen, pri sueda oficiala inicato por la afero
mondolinguala grupigis 79 voti kontre 114 esas tam neexpektita kam joyiva.

Kad mondolinguo esas bezonata? A ta questiono mem la maxim
nekredema senrestrikte generale respondas afirmante. Mondolinguo esas
plu bezonata kam olim. Nam en pasinta tempo ni havis reale
mondolinguo, ne precize en la prebabilonala senco, ma en plu historiala ed
reala. Ni mem havis plura, qui sucedis un altri. Olim la linguo di
la koniskribo probable riprezentis la universala linguo interne la
povosfero di la asiriani, por vicigesar da la greka linguo, qua suavice devis
cedar plaso por la latina. Paralele kun la latina plu tarde un de sa
filiini, la franca, komencis su impozar sur la internaciona lico, ube ol
ankore posedas ula dominacanta situeso diplomatala.

La ciencala e teknikala internacioneso ja produktis komuna normala
unaji di mezuro e pezo: la ohmo e la ampero ja triumfante konquestis
la mondo e fluas facile e familiare tam de la lango di la ciencisto kam
de ta di la laiko. La kilogramo e la metro esas konquestonta mem
Anglio, la solida remparo di la konservatismo. La totmondala moneto
propagesas de plura lateri. Pro quo do normala unajo di la linguo, la
maxim importanta e la maxim vivala portanto di la homkulturo, ne
esus esforcinda? Certe ol esas. Internaciona helpolinguo esas bezonata!

Kad mondolinguo esas posibla? Dum 300 yari la homopenso kreis
multa dekdui de artificala lingui por la skopo preterjirar omna obstakli
ed rezultar ad kompleta, centrala, simpla, facile lernebla e facile
pronuncebla linguo, cirke qua adminime la europana kulturmondo povus
unionar su. Ma ne ante kam dum la maxim recenta tempi la kritikema
exploranto avancis tante, ke lu povas perceptar la granda direktiva
linei,
segun qui la mondolinguo esas konstruktenda e rigardar la
fundamento di la mondolinguala konstrukturo altiganta sur plu solida bazo
kam la mola sablo di la fantaziala proyekti. On perceptas, ke quankam
mondolinguo en sa primitiva senco apene esas realigebla, tamen la
konstrukto di internaciona helpolinguo tote certe esas facebla.

Inter la selektenda mondolingui Ido esas rekomendinda. Esperanto
esas anke pasable bona, ma ol esas rigidijema o plu juste: ol ja esas
rigidijinta. Sa primitiva charto, redaktita da la 27 yari evanta
Zamenhof, esas santa libro, tabuo, quan tuchar reformeme esas sakrilejo. Pro

<< prev. page << föreg. sida <<     >> nästa sida >> next page >>


Project Runeberg, Sat Nov 21 03:46:50 2020 (aronsson) (diff) (history) (download) << Previous Next >>
http://runeberg.org/svkemtid/1911/0097.html

Valid HTML 4.0! All our files are DRM-free