Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
96
s
Fedraheimen.
11te Mai 1878
Steller du deg paa denne Magten, skal du
snart sjaa, du foer «Leigesolk«!
ASkule og Upplysning.
Stipendier fyr Amtsskulelaerarar.
Av Pengarne, som er latne til paa ,,Upplysnings-
væsenets Understøttelsesfond« Bndgett fyr 1878—79
til Amts- og Kveldskular, skal 2000 Kr. deilast ut
i Stipendier til Menn, som vilvera 3 til 4 Maa-
nar ved ein Amsskule syr aa verta kunnuge paa
Skipnaden og Verksemdi ved desse Skularne, elder
paa nokon annan tenleg Maate vil utdana seg som
Lærarar ved slike Skular. Saknaden kanninnsen-
dast gjenom Fyresette til Kyrkjedepartementet in-
nan 15de Juli, med Upplysningar um Alder og
Stilling. .
Kristiania, den 7de Mai 1878«
Uin Maandag skal Skulesaki app. Det vil
vera mange, som gjeng i Orvent no fyr, korleids
Thinget denne Gongen vil greida vaar fyrste Fol-
kesak. Ein skulde tru, at Tidi no maatte vera
komi. Kvart Aar, som gjeng, er eit Tap, som
aldri kann vinnast upp· Og den Ting, det gjeld;
Folkets Upplysning, burde væl vera stor
nok til aa samla alle.
Det er ein underleg og sorgsam Ting, at me
enno ikkje er komne so langt som til aaloysa detta
Spursmaalet, som hjaa alle andre frie Folk plar
vera det syrste og det dyraste. Hundradaar etter
Hundradaar er gjengnse; »Fridomen« kom og er
· alt gamall i Landet; — men i all den Tid trælar
Norigs Ungdom i Skulen med eit framandt Maal,
som tyngjer Tanken og kvoever Hagen; i all den
Tid saknar Norigs Folk sin syrste og mest ende-
sramme Rett. Enn all den Kraft og alle dei
Gaavnr, som paa denne Maaten er burtvyddel
—— No skriv me 1878, og endaa er ingen Ting
gjord. Og det er dei, som vil, at ingen Ting
skal gjerast no helder. ·
Men me skal tru, at desse Folk tapar. Den
solkelege Fylking er sterk, um haii samlar seg.
Me oil beda vaare Thingmenn minnast, at det
ikkje er kvart Aar, dei hev denne Saklslik millom
sine Hender· Her er Have til aa fvra henne eit
stort Stig fram. Meii her er og Have til aa fora
henne eit stort Stig attende. Det gjeld aa vera
sterke og vita, kva Ein vil.
— Maatte gode Fylgjiir vaka yver Striden!
Fraa Sande. (Brev). Ein Gardbrukar her
i Sande,·Hans Skjøl heiter han, heve i Nott dre-
pet Koiia fi og skamsleget dei tri Saneriie sine-
Han var meint paa at gjera av med allesaman,
seg sjolv au; men — til all Lnkka — fekk han
inkje gjera det so vondt, som han vilde. Av Sø-
nerne hans var den eine vaksen, den andre gjekk
las og den yngste umlag 5 Aar gamall.
Han tok fyrst paa den eldste Sonen, segja
dei, og gav honom nokre Slag i Hovudet med ei
Øks. Sonen datt i Uoit, og Fadreii, som trudde,
at han no hadde gjort det av med honom, fall
so yver Koiia og dei tvo mindste Borni; men so
vakna den eldste atter. Han raadde so myket med
seg, at han fekk taka Fadren, kayra honom Ut av
. Huset, skrika um Hjelp og halda honom, til Folk
kom; men daa kunde han inkje meir. Dermed
frelste han seg sjolv og sine tvo Systkyn, som do
skal· vera so stygt medfarne, at det er vandt, um
dei kjem seg.
Naar Folk hoyra slikt, so spyrja dei trast
etter, kvat den Maanen tenkte paa, som kunde bera
seg soleis aat. Var han full eller galen? Han
var korkje det eina eller andra· Han stod seg godt
og var helden fyr ein agtande Maan. Den andre
Sonen sin heldt han paa den hagre Almuskulen i
Bygdi. Det er inkje godt aa vita, kvat som er
komet aat Maanen. Daa dei for avgarde med
honom, let han dei Ordi falla til Lensmannen, at
han var troytt av Livet; disyr vilde han gjera
Ende paa det, men fyrst vilde han vita Sine farne
same Vegen. -
Sande, 4de Mai 1878. A.
Odclsthiugct hev i dei sidste Dagarne havt
fyr seg Forslag til Log um Vaartorskfiskingi ved
Sundmør.
Storthillget hev haldet paa med Jnnstillingi
fraa Jarnvegsnemdi um Pengetilskott til private
Dampskipslag Jnnstillingi vart samtykt med
sume Forandringar, etter at det fyrst var ordad uin
Saki i det heile, um Staten skulde driva nokot
vidare paa med aa gjeva slike Tilskott, med di
Sunie fann at det ikkje var verdt aa lata til nokot
større, minders Bygderne sjølv lagde til Helvti,
daa var det ogso betre aasetja upp Reisetaksteren so
dei kunde tena meir med det. Andre derimillom
Joh. Sverdrup meinte, at Vygdertie gjorde nok-
og at det ikkje gjekk an aa setja upp Taksteren.
Det var daa især til dei lange Ferderne dei syn-
test, Staten maatte hjelpa· Sidan hev dei havt
syr seg ymse Pengeiaker, Jnnstillingar fraa Bud-
getnemndi, Kyrkjenemndi og Vegsnemndi, som hev
gjenget radt for det meste, herav kann me nemna,
at det vart gjevet 1200 Kr. til Organist Linde-
man til Samling og Utgjeving av norske Folke-
tonar, og 2000 Kr. til Kaad. Ross fyr aa reisa
umkring i Vygdom og studera Spraakog Maalfare.
Lcsja Heradsthrc vil senda inn Saknad til
Regjeringi um aa faa sleppa Eksisen i Aar- syr
Skuld dei tronge Tiderne; dei hev ogso bedet dei
andre Heradstyre i Gudbrandsdalen um aa gjera
det same.
Paa Smaalensbanenhev det gledet ut no att
paa den same Staden som fyrr; Ufyllingi etter
den syrre Skrida, som dei no hev haldet paa med
i 14 Dagar, sig ut yver Svadberget og til Bot-
tens att.
Utlandet. Det er ikkje likt til, at det enno
hev vortet nokot Greiding av Millomvceret
millom Ryssland og Cngland. Ei Vend
er truleg snart ventande, anten det no vert til
Krig elder Fred. Den ryske Sendemannen i Lon-
don Greiv Sjuvalos si Reisa til St. Peters-
borg vert, som fyrr fortalt, teki syr eit Fredsteikii
av dei fleste; den Segni, at haii skulde loysii av
den sjuke Rikskansleren vert motsagd likevel; etter
,,Politische Correspondenz« kjem han til den ryske
Hovudstaden berre fyr aa sjølv bera Bod nm det
engelske Riksraad sine Raadgjerder og Krav. Uin
det enn er aa halda fyr visst, at Ryssland er
viljugt til aa gjera vigtnge Gttergjevnadar, so hev
desse litet aa segja, solenge Ryssland neittar aa
leggja fram heile San Stefano-Semja paa Kon-
gressen, elder solenge Englaiid held fast ved dette
Vilkoret fyr aa ganga inn paa aa tinga likefram
med Rysslaiid. J eit Brev fraa Wieii til det
engelske Styresbladet Staudard er det visstnog sagt,
at Tyskland skal ha bodet til aaleggja heile Semja·
fram paa Kongressen i Staden fyr Rysslaxid, so
baade Partar kunde verta nøgde; meir denne Ti-
dendi er av tvilsamt Upphav· Times sin Brev-
skrivar i St. Petersborg, Wallaee, synest aa hn
visst nokolite god Greida paa, kor langt Ryssland
var viljugt til aa ganga med sine Ettergjevnadarz
Styrebladet Ageuoe russe segjer, at han hev teket
for sterkt i og gjenget for vidt, men legg til, at
Ryssland hev sagt seg viljugt til aa koma Cngland
til Motes, naar berre Fyremaalet med Krigen vert
naatt. Wallace sittBrev er det same Times-Stykkje,
som me nemnde sidst, og me tek det upp her i
ein fullare Skapnad: Det ryske Styret er viljugt
til aa gjeva etter stykkjom-til, naar berre Ho-
vudfyremaalet med Krigen, aa fria dei Kristne,
vert naatt, og det vert aabyrgslat Rhssland ei
maateleg Bot syr dei Offer, det hev gjort. Dei
ryske Nemndemenner kann verta umbytte med ei
europceisk Nemnd, den ryske Hersetningi kann verta
minkad og stytt, det nye Bulgaria kann verta deilt
i tvo Luter, som Lord Salisbnry syreslog paa Kon-
ferensen i Konstantinopel,Krigsskadeboti kann vis-ist-
· nogszikkje verta nedsett, men det kann skapast eit
europceisk Syndikat med den Fyreloga aa taka i
Vare Interesse aat eldre Kravsmenner, i Asia
krev Ryssland berre Kars og Batum, og i
Bessarabia vil det nogja seg med den Landremsa,
som hev berre ryske anarar.« Desse Tilbodi vi-
ser iminsto Leidi, som Ryssland er viljugt til aa
ganga fyr aa koma til Semjing med England,um
dei enn ikkje er endetil framsette. — Dei sidste
Tilbodi sraa Rysslands Sida skal vera Ryssekei-
sarens eiget Verk, so det er trulegt, at dei er en-
delegez og at Ryssland ikkje vil tvygja seg lenger,
enn som der er gjort. ,
Det engelske Underhuset kom samati att
etter PaaskehelgiMaandagen den 6te Mai, og Fy-
respurningarne um det orientalske Spursmaal hev
strakst vortet uppatt-tek11e fraa Motstandssida. Dei
Uttalor, Skattmeisteren Northcote gav paa
fyrste Handi, var ikkje mykje upplysande, annat
enn med di at dei stadfeste, at det er ,,livande
Tingingar« i Gaiig millom Ryssland og England,
men um Arti av desse Tingingar vilde ikkje Mi-
nisteren upplysa nokot, daa ,,eitOrdskifte um detta
i det Bilet vilde vera skadelegt syr Landsens Ja-
teresse« Den 7de sagde Northcote, at han heldt
fast paa dei Uttalor, han hadde gjort fyre Helgi.
Politiken aat Regjeringi var uforandrad og «det
var ingen Grunn til større Hugsott. England hadde
stødt ei fredleg Laysning syr Auga, og endaa det
ikkje var Grunn til aa meina, at ei slik Laysning
var mindre truleg no enn fyrr, kunde Voni like-
vel gleppa, og det var difyr Naud paa aa taka
Fyregjerder til Tryggjing Det er naturlegt, at
Motstandsflokken serleg hev Augat paa den Krigs-
Demonstration, som er oerksett i Helgi: Yoerfeirsla
av indiske Herfolk til Europaz men helder ikkje
dette vilde Ministeren ganga inn paa. Fawcett
lyste deretter app, at han vilde fyreslaa, at Huset
lagde ned Forbod mot aa bruka dei indiske Her-
folk ntan Samtykkje av Pnrlamentet, vistsom ikkje
eit Medlein med meire Vegt enn han vilde taka
paa seg denne Skylda·
Fraa Berlin er telegraferat til »Nene freie
Presse««: J dei militasre Lag er den Meiningi
raadande, at Ryssehereii er so stadd, at
han er udugleg til aa taka paa med ein
ny stor Krig, og denne Meiningi kviler paa
Tidender, som den store Generalstab hev fenget
fraa dei tyske Sendemenner i Konstantinopel og
St. Petershorg. Jser er Tilstandet aat den Her-
en, som stend sunnansyr Balkan skildrat reint utor
Maateii syrgjelegt. Alle Vataljoiiar og Eskadronar
er tynnte av Sjukdom, og dei fleste Regimeiit vant-
ar meir enn Heloti av Ofsiserarne sine.· Hestfolket
og Artilleriet er berre til Deils i Stand til aa
gjera nokor Tenesta, avdi at Hesteialet er so mink-
at, at det, med alle dei store Sendingar sraa
Ryssland, likeoel vil vera umoglegt endaa paa lang
Tid aa faa Raderne fulltallege. Ved ei snar Atter-
vending maatte dei gjeva upp heile Batteri elder
saa dei fram med Uksar· Talet paa Sjake og
ugrodde Saarade, som skal førast heim, er so stort,
at Hjelpetrcenet rekk ikkje til. Det hev ogso fallet
til ei lang Stadning i Sendingi av Krigsdoning,
so den ryske Sudher vil vera faarleg stadd, ifall han
skal brjota app. Tsaren skal difyr og ha lagt Ge-
neral Todlebeii serleg paa Hjarta, at han skulde
sreista aa retta paa desse Tilstandi. J Ryssland
gjer dei i Stand nye Neservebataljonar (48 til dei
132, dei hadde fyrr) og nye Reservebatteri, men Her-
bunaden deira skal vera fcelt laak, og det at dei
vantar Offiserar er dubbelt galet, naar det gjeld
desse lite upptamde Mannskap. Ryssarne oriv
i harde Tak med aa saa i Stand Kryssarar.
Dei kayper ogso npp sneggsiglande Skip i Amerika
og gjer um til Kryssarar. Assuransen paa dei
engelske Handelsskip hev alt dyrnat 2 paa
Hundrad. (
Den bonapartistiske Flokken i Frank-
rike hev vortet usams innbyrdes, og det hev ført
til det, at eit nytt Parti hev lagat seg saman, som
freistar aa taka inn ei Millomstelling millom Bo-
napartisine og Republikanisme. Dess fyrste Her-
rop er ,,Krig mot Rouher.« Raoul Duval og
Prins Napoleon er med bland Førararne. Repu-
bliken sæt sastare Fot syr kvar Dag, som gjeng.
Trykt i Ringvolds Voktrykkeri.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
