Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
102
Fedrahcimen»
22de Mai 1878.
heldt paa og song; i Sluten vart Songen førd
av tvo hundrad klaare Barneroyster; Fedrelands-
songar bytte med ,,Heil Dir« og »Lover den Herre,«
til dess Keisaren tok stad til Operaenz daa skildest
Flokken og gjekk av fyr aa sjaa paa den snøggt
tilstelte Festupplysing, og det var sannsagt verdt
aa sjaa, naar ein bengalsk Ljoskes her og der lyste
upp heile Gata med dei tusundtals Flag og straa-
lande glade Folk, som stroymde att og sram under
dei breide Lindekrunom· Daa Keisaren kom att
fraa Operaen, tok det paa nytt til med Helsing-
og Fagnadrop, og dei slutad ikkje, fyr alle Ljos i
Keisarborgi med ein Gong braadslokktest. Daa
gjekk dei heim — elder ut og tok seg ein »Glede-
rus.« Det same Hogtidslag var yver Byen igaar
(Sundag) og nokot idag med-
Berlin hev i det Heile vist ein so livande
Kjærleik til »Sigersgubben", og gjort det paa ein
so agande og so sameleg Magte, at endaa den
kaldaste Preusserhataren maatte kjenna ein God-
hug fyr dei. Det var ei Uppglgding av Takk mot
honom, som, sjolv ein Manndoms Maan, hev ført
eit Manndoms Folk til Siger og Sjolvkrast»
d.
Hestariie vanke.
(Ved ein Agronoiiis
(Framhald frlaa No. 24).
Underlaaret bør vera sterkt og langt, umpass
so langt som baade Millomfot og Hase (Kneet paa
Vakfoten). Stutt Underlaar er mindre vrakande
hjaa Arbeids- enn hjaa Ridehesten. Musklarne paa
Jnnsida av Laaret maa ikkje smalkna sor fort av,
men ganga fyllige nedetter og vcent yver i Leg-
gjerne. Daa segjest Hesten hava gode »Brøker·«
s Paa Utsida skal Underlaaret smaan skarpt civ ned
til Hasen· Underlaaret stemner ovantil nedetter,
frammantil bakut —- fcer dermed Jnnverknad paa
Haseleden —, og utanfraa innetter og gjer daa
sitt til, uin Fotslaget vert vidt elder trongt·
Hasen elder Haseledeai aaleitest, so snartHesten
royver paa seg,» og det ligg dermed stort Lag paa,
korleids den er lagad. Han maa vera sterk, og
derattaat soleids bygd, at han ikkje lett tek Skade.
Liksom Framkneet skal Haseleden og vera baade
breidare og tjukkare enn dei tilstoytande Vein, daa
ein smal Haseled er baade veikog skakjen, Hudi her
sfal vera glatt og stram, so Makselen paa Leden
greidt skil seg ut. Bak skal Lina fraa Hasetippen
til Millomfoten vera bein· Ein Pose, som stund-
om sinst paa Hasetippen, heiter ,,Piphas,« og ein
hard Knute lenger ned og bak paa Hasen vert kallat
»Harespatt« og tyder paa for hardt Brut. Att-
med Underlaar og Millomfot skal Hasen vera paa
det breidaste, men holna eitgrand av ovantil ned-
etter og bakantil frametter, mest paa Jnnsida. Er
Hasen slat, elder kvelvd hin Begen, er han ikkje
trygg fyr Spatt. Ein segjer daa, at Foten ikkje
er »rein«, og naar det talast um turre, reine Foster-
so meinast det slike, som er frie fyr Spatt og Galle·
Spatt er eit stort og dessverre aalgjengt Lyte, som
Eirc maa vara seg væl fyre, daa det gjer mykje
til, um ein Hest, og serleg ein Ridehest, er fullt
brukfør. Hasen er, liksom Kneet, ihopsett av ymse
Smaabein, som er skipa i Lag og sambundne paa
ein slik Maate, at dei liksom byter ut Tyngdi og
tek av Støyten. Men vert Stayten for hard, so
tek Bein og Baand Skade og vert saare, so Hesten
ivest med aa leggja si Tyngd paa den Fater —
han haltar, vcel helst s·o lengje Foten er saar. Men
av denne Skaden veks det ut smaae Beinknutar,
som gjer, at sume Bein veks ihop og fyller utden
syrr nemnde Holingi i Hasen. Stundom sinst det
slike rundt heile Leden, stundom berre paa Utsida
(Uksespatt); men den rette Spatt er berre paa
Jnnsida. Ein Hest kann godt ha havt Spatt, um
han ikkje haltar; men so lengje Sjukdomen varer,
elder Hesten ,,bryt", so vil han plent halta, endaa
um Ingenting er sjaaende utanpaa Foten (,,usyn-
leg Spatt«). Vil Ein kunna døma, um ein Hest
hev Spatt, maa ein fyrst vita, korleids ein rein
Haseled skal vera, og so liknar Gin baade Foterne
attaat kvarandre og ser um dei er like; for det
skulde vera eit sers Trefs, um dei baade tvo hadde
like mykje Spatt. Er Ein endaa ikkje trygg, kann
Gin anten lata Hesten standa stilt ei Stund og so
med ein Gong lata honom laupa fram, elder Ein
held den eine Foten upp nokot boygd, og let so
braadt Hesten laupa fram. Hev han daa Spatt,
vil han i baade Tilfelle halta.
Vinkelen i Hasen ligg det og stort Lag paa.
Er Hasen rett med paa Lag loddrett Millomfot,
so kann nok Hesten vera rask; men ein slik Hase
Peter Sklchmihl.
(Etter Chamisso ved Andr. Holaas.)
Fr amh ald.
Eg var heppen etter aa faa nokot aa vita um
Maanen og hadde stor Lyst til aa frega, kven han
var, men eg visste ikkje, um eg torde venda meg
til nokon med Spursmaal um det; eg ottadest mest
meir fyr dei Herrar Tenarar enn fyr dei tende
Herrar. Eg« skaut likevel Hjartat upp i Bringa og
trod burt til ein ung Mann, som tottest vera mindre
kaut enn dei andre, og som oftare hadde stadet
aaleine. Eg bad honom sakte segja meg, kven den
velviljuge Mannen i den graae Klædnaden var-
, »Han, som ser ut som ein Traad-Ende, som er slop-
pen Skræddaren or Naali?« »Ja nettupp, han,
. som stend der fyr seg sj;eilv.« ,,Han kjenner eg
ikkje«, gav han meg til Svar, og — som eg totte
— til aa hindra ein lengere Samtale med meg
vende han seg burt og gav seg i Dras med ein
av dei Andre. ,
Soli tok no til aa skina bjartare og verda
lsrydsam fyr Damurna. Den fagre Fanny vende i
ein lett og vyrdlaus Tone aatden graaklcedde Man-
nen, som enno Jngen hadde rødt til, det lettvise
Spursmaal, um han kannhenda ogso hadde hjaa
seg eit Tj.eld. Han svarade henne med eit so
djupt Bukk, som vardt ei Æra vist honom, som
han ikkje paa nokor Vis hadde sortent, og hadde
paa Timen Handi nede i Lumma, og ut or henne
saag eg koma Ty, Stenger, Snorer, Jarnverk,
stutt aa segja, alt som hoyrer til eit Lysttjeld, sridt
som eg aldri hadde sett det fyrr. Dei unge Her-
rar hjelpte til med aa spana det ut, og i uppsett
Stand hekk det utyver heile det Rom, som Tep-
pet tok upp. Men helder ikkje i detta syntest nokon
aa finna nokot sermerkt elder underlegt.
Lenge stod eg som fjotrad til Flekken, eg kjende
meg sorskraemd og vanhugad· Men enno verre
vardt det sidan, da det vardt sramsett eit nytt
Ynskje, og eg saag Mannen taka ut or Lumma tri
Ridehestar, tri gilde, store, livande Gampar med
Sadlar og Neide! tenk tri uppsadlade Hestar enno
or den same vesle Lumma, som han fyrr hadde
teket ei Brevtaska, ein Kikar, eit verkat Teppe,tjuge
Alnari Lengdi og ti i Breiddi, eit Lysttjeld av
same Storleik med alle dertil hayrande Stenger og
tek ikkje Stoyten av vidare, og velder ofta Spatt-
Er Hasen krokutt med Millomfoten paa Sned,
so tek han betre av Støyten, men Hesten vert
mindre rask og sterk. Ein rett Hase vil stødt fyl-
gjast med eit snedande (skraatt«) elder gjenomtre-
dande Okla (,,Kode«), og ein Hase paa Sned med
eit bratt Okla. ,
Haseledarne maa stemna rett bakleides, ikkje
innimot kvarandre (,,Kuhase«’) elder utifraa kvar-
andre (,,Vidhase««); for detta er baade styggt og
tyder paa ymse andre Lyte.
Millomfoten, som gjeng i same Leid som Ha-
sen, er baade sterkare og lenger paa Bakfoten enn
paa Framfoten· Okla er nokot sterkare og brattare
bak enn frammez men detta kjem og mykje an paa
Hasenz lika eins er Hoven brattare· Bakhovarne
kann hava dei same Lyte som »Framhovarne, um
inn i mindre Mun.
Ridd arsvae.
(Gi Seigdn ifraa ValdriZ, neskrevi av H—· E—d.)
Paa noko Garda i Vangsokn, so kallastLeirol
o Syndrol, levde de i ældgamale Ti tvau greskji
Riddaraz men støtt o stendigt laago dei i Trætte
me ina’n; dei varo no alti nokolite vese, maaveta,
o Rikdom gjev Mo, o so ha de no me rae vore
soleise ifraa Adels Ti, at slikt Hakle alder kunne
vera einse o velforlikte; de e so dei segja for eit
gamalt Ord, at de rymmist ’kji tvau Hogherra i.
ei Hitz noko maa dei ha o vri paa o kjastast um,
dei trevist»’kji arleise, ser du.
Desse tvau Riddaradn provde rae o stott paa
o gjera de so meinint før ina’n, so dei vel kunna
baade aapenskaale o iDuldsmaatez o Netadn drogo
dei se kring Husveggjedn aat ina’n» so leynske
Hunda· Difor laut dei pytte atte inkji berre Dø-
radn; men dei reiste ogso engon Tingen attsere
Glasgluggo· Der paa Leirol finnst de enno atte
eit umogele stort Bord, so Leirolsriddaren hadde
te reise attfere Glasholo, men de ter enno djupe
Hogg idi ette Hælvtydnunn’«·«) aat Syndrolsriddare.
Daa denna Usre’n imyljo dei hadde stande
paa i langsammele Ti, treste dei te matast nepaa
eit Svaberg nie Synshaga der paa Leirol. Daa
V) Halvtydna: liti ka med tumit Blad-
Jarn utor! Hadde eg ikkje settdet med eigne Augo,
hadde eg visst ikkje trutt, atslikt skulde kunna ganga
fyr seg-
So audmjuk og vedvoren Mannen sjalv tot-
test vera, og so liten Vyrdnad dei Andre ogso viste
honom, gjorde lik vel hans bleikdcemde Andlit,
som eg ikkje var god til aa venda Augatburtifraa,
meg so hugraedd, at eg ikkje lenger kunde halda det
ut aa vera i Laget.
Eg sette meg syr aa stela meg burt, og so
liten Lut, som eg tok i Lagets Gaman, tottest det
meg aa vera liten Vande aa koma undan paa den
Maate. Eg vilde ganga attende til Byen og Mor-
gonen etter paa nytt freista Lukka hjaa Hr. John;
daa vilde eg ogso taka meg Mod til aa
spyrja honom um den bisnelege graaklcedde Man-
nen. Hadde det daa lukkadst meg aa koma burt
soleids!
Eg smaygde meg gjenom Tornhegnaden ned
’ yver Bakken og stadnade fyrst paa ei opi grasgrodd
Sletta, der eg av Otte syr aa raakast gangande
i Graset saag meg umkverves. Men kor eg kvakk,
daa det syrste, eg fekk Augo paa, var Mannen i
Graasrakken, som kom gangande radt imot meg.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
