Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
262
Fedrahcinicn·
9de Oktober 1878.
det Motsette, — daa burde ho bruka all si Magt
fyr aa hjelpa slike fram, men fint, so det ikkje
vekte Staal, — gjera Embcettsvegen lett syr dei,
og LEreporten vid, — lata dei faa Ordenar og
Premiar i Hopetal, Jordbrukspremiar, Kokke- elder
Bokskrivarpremier, St. Olav, Wasa, og alt som til
var, og so hjelpa dei til aa tena Pengar paa alle
dei Maatar som med godo gjekk an.- Daa syrst
kunde ho venta seg trugne Tenarar og eit paalit-
ande Parti!
Men kvat nyttar det aa tala um Politik og
Krokvegjer til ei Regjering»« som hev Hogsterettsdoin
paa, at ho er so ærleg og truskyldig som eit Lam?
Lammet vert aldri Rev og Sanen aldri Varg og
Gaasi aldri Geni, um ho enn kann læra aa tala·
Fransk. — Nei, vaarheiderlege Regjering er som
Peer Gynt: ho gjeng sin eigen Gang, vert den ho
er, — dum, men dygdig. Ho kjennerikkje eingong
den vonde Verdi, ho liver i. —
Og ho gjer kannhenda rett. Eg minnest eg
las eingong i Grpgaards Lesebok, at det er betre
aa doy med LEra enn aa liva med Skam; eg for-
stod ikkje det den Gongen, men det er vcel altid
sannt« Det beste varfulla aa liva med LEraz
men kann Gin ikkje faa det beste, lyt Ein vera
glad fyr det næste, og ,,under vore smaae Forhold«
er det store Ting, um me fcer det. Fatikfolk kann
aldri venta aa faa nokot av beste Slaget.
,Lat oss tru, at det er det, vaar Regjering
strævar etter: det aa faa doy —med LlErat Men
aa døy med LEra er paa Norsk aa doy Straadaude.
Difyr treng Styret ikkje større Parti enn berre so-
vidt det heng ved Krakken· Og dertil skal der ikkje
stort, her i Landet-
Difyr tarv det helder ikkje sara med Politik
elder ,,løna og fri sine-« Det gjev ikkje Ordenar
elder Premier til andre enn dei, som i Sanning
fortener det. Det held Ingen ute fraa Embcetts-
vegen, um han er aldri so mykje Motstandsmann
Det er like scelt um all Ting, berre det kann faa
halda paa siDygd og si Ærg. Kann nokon venta
meir af ei norsk Regjcring?
Eg meiner nei. X711.
Stordaad.
Det var kaldruskje og ufjelgt, Lufti var graa
og stygg, og Vinden foor og ylte og taut gjenom
Gaturne med Fok og Kjøld, so det skar i ein, berre
ein saag ut. Det var just slik ein ægte Kristiania
Novemberdag, ein Novemberdag som han skal vera
i denne hyperborceiske ,,Hovudstaden««, der ein kor-
nar i Dumba, naar det er Turr-ver, og druknar i
Søyla, naar der er vaattt
Men lell laut Folk vera ute. Dei foor og
sraus og foykte i Vind og Nok med Hattarne ned
i Augo og Henderne paa Hattarne; Kvinnsolk siglde
Gaturne fram liksom Baatar fyr fulle Segl, men
bautad, naar Vinden var imot, og vinglad og sja-
kad i Kastevindarne; stundom kom det farande etter
dei og imot dei digre kvite Kvervlar av Rok og
Sand, som loynde dei burt fyr Folks Augo, dan-
sad ville Dansar med dei og slengde dei fraa seg
att imot Veggjer og Portar; men Taksteinarne
uppaa Taki leikad og staakad som dei var livande,
Um Kni.
(Sluten)·
Attaat di at eit stort Brjost soleids er Merkje
paa gode Lungur, gjev det og Sess fyr ei stor
Kjotmengd og høver disyr til eit vcelbygt Kjøtdyr.
Hjaa detta skal Romet millom Ryggkvervelen og
gyste Enden av Sidebeini vera utsyllt, so at Ryg-
gjen ser flat og breid ut; denne Kjotsamling gjeng
vidare fraa Halsen yver Aksli nedyver Sidurne og
tekkjer Sidebeini. Dette gjer at Brjostet tek seg
flatt ut, men Breiddi vil likavel syna seg bakantil.
Det djupe Brjostet vil og synast flatt paa Bukflata,
avdi der fraa Doglappeti bakyver Bringebeini ligg
store Kjotputun Disse Kjotlceger skal ikkje berre
finnast hjaa Kjøtdyret, dei maa finnast hjaa Mjelke-
dyret og, um det skal gjeva eit nokotsoncer Slagt
og gjeva eit kraftigt Avkjome
Buken skal ganga i jamn Runding yver fraa
Brjostet til Mjodmegruva, og i Svangarne yver
til Laaret. »Der Buken ikkje er innknipen og syner
store Svultgruvur, der er Lendibreid og gjev Sess
fyr ei større Kjotsainling og eit stort Nyrepartiz
dessutan hjelper vistnok ei breid Lend Vuken til aa
bera dei store Jnnvolarne hjaa Dyret. Ein inn-
knipt og ein sid Buk tyder paa Sjukskap elder klein
Matmeltning Buken skal nedantil ganga jamt
yver fraa Brjostet til Juret
Krysset. Rygglina bør ganga beint yver eit
rett og langt Kryss heilt ut til Halen; eit slikt
Kryss gjev ei stor Flata fyr Kjøtsamling, og gjeng
jamleg yver i fylluge Laur. Cit vælbygt Kryds
tyder paa ei romleg Mjodmeskaah som er av Vigt
fyr-skuld Beringi (Kalvingi) og fylgst med eit stort
Jur og valsette Foteiz Mjolkedyr liev tidt eit av-
skjotande, stutt, smalt og kvasst Kryss med fram-
skjotande Mjodmeknokor og ein kantutt Bygnad i
det heile. Slik Bygnad, som tyder paa Slakkleik
og kjem av einsidig Mjolking er vrakande hjaa
Kretur som skal søkja si Føda paa brattlendte Beite.
Hjaa alle betre Mjolkedyr som ein vil bruka til
Aledyr, og som skal kunna gjeva eit rimelegt
Slagt, bør Krysset vera breidt og flatt ovantil med
tjukke Kjotputur soiu tekkjer Veini, og som til Sid-
urne og bakyver gjeng sint yver i Laari; desse
skal strekkja seg velfyllte nedyver til Hasen· Mil-
lomkjiztet vert daa breidt utan skarpe Kantar ved
og Skorsteinarne bles Musik, liksom den Ein fcer
av tome Flaskur· Det var eit Vikkje Veer. Og
so kaldt, Gut!
Men i ei av dei tronge svarte Veituri ,,Vika«
gjekk det tvo stakkars Smaaborn og sveiv og dreiv
i den kalde Vinde11, ein Gut og ei Gjenta-· Gjenta
kunde vera trettan Aar, Guten saag ut til aa vera
paa Lag elleve. Av Klæde hadde dei ikkje mykje,
og det vesle dei hadde var Filla i Filla og Bot
i Bot; Foterne var i Grunnennakne aa kalla fyre,
og det dei brukad istaden fyr Sko, var helst ikkje
verdt aa sjaa paa. Men paa Ryggen bar Gjenta
ein liten Lirekasse, og Guten gjekk med den vesle
Lirestolen i Henderne og naud-sraus.
Kor dei kavad, dei tvo. Vesle Gjentungen
med Lirekassen var reint ille Utez Vinnen heiv og
slengde henne som ein Halmdott fraa Vegg og til
Stokk, og Guten maatte kvar Stundi hjelpa henne,
so ho kom paa rett Kjol att. Men kvar Gong
stadnad han og bles i dei valne Fingrarne sine;
skrale var dei og blaaraude av Kulde liksom Nasa-
tippen, men Vangarne var blaae og tunne som paa
ein Helsottiiig.
,,Frys du, Hans?«« peip Gjenta i Blaastren.
Sædel1einet. Halen held fram i den flaterettaiLina
utum detta, og gjeng so nedyver; at han er lang
skal vera eit Mjolkemerkje, og tyder hellest paa ei
grei og rask Utvikling i det heile.
Juret er Reidfkapen fyr Umlagingi av Blodet
til Mjolk, og vil ein skyna, um ei Ku duger nokot
til aa mjolka, er det soleids av sers Vigt aa vita,
korleids Juret skal væra la—gat. Det skal vera stort
og fyllugtjog spendt syre Mjolkingi, men mjukt og
lauft etterpaa. Det skal strekkja seg langt fram-
under og laupa væl saman med Buken, og «ganga
langt bak millom Laari. Det skal vera breidt og
greidt, alle dei fire Luter like store, so det vert som
sirkantat, men likevcel rundvoret. Hudi maa vera
laus og tunn, men jamn, vel fyllt framme, men
bakantil helder nokot rukkutt. Spenarne maa vera
vcelsette, jamntjukke sraa Juret ned til Enden, der
dei rundar tvert av, glatte, sløyelsmjuke, tøygjelege
og lausmjolkte Eit framifraa Mjolkemerkje er det,
naar Aarerne paa Juret og Millomkjiztet er sterkt
utoiklade og nettformigt utgreinte. Kjotvoret og
slakkt nedhengjande Jur med lange avsmalnande
Spenar er eit stort Lyte. Er Juret tjukskindt med
lange grove Spenar, som kjennest mest som barkat
Ledr, so er Kui hardmjolkt« Haarlaget paa Juret
skal væra fint, tunnt og feitvoret. Mjktlkeaarerne
skal vera tjukke, greinutte og ganga langt fraa kvar-
andre i store Krokjingar framyver Buken og enda
i store, helst dubble Mjolkeholur. Store og lange
Mjolkeaarer, som i tvo eld er tri Greiner gjeng ut
israa Juret framyver med tri store Bugtingar og
endar i dubble thjlkeholim kann haldast fyr Mr)n-
ster. ,,Millomkjøtet«-, som fraa Jnret gjeng upp
millom Laari, kallast ,,Speilet« og er eit av dei
meir smtande Mjolkemerkje At det er stort, tyder
paa ei stor Stoffbyting her, og er so Hudi mjuk
og feitvori, med fint og tunnt Haarlag, tyder detta
paa ei livleg Hudverksemd. Ei stor Utbreiding
av »Speilet« er altid eit·godt Mjolkemerkje, iser
naar den nedre Luten av det strekkjer seg utyver
Laari· Ein likar og best, at det er regelrett med
reine greide Grensur til det uppstroymande Haar-
lag. »Speilet« er som sagt eit godt Mjolkemerke.
Men hev Kui ikkje andre rimelege Merkje attaat,
er det ikkje einlitande. Dei ulike Slagi hev gjerne
kvar sitt Lag paa ,,Speilet.« Hjaa Ungkretur kann
ein tidleg gjera seg ei Meining um det.
M .
,,Aa, nokot-C svarad Guten; skulde liksoin ikkje
vera ved det.
,,Slaa Flokel« sa Gjenta. Giiten freistadznien
han var so stiv og ulagleg, han fekk det ikkje til;
og fo var det so vondti Fingr-tivparne. »Aa
nei«, sa han og gjorde seg kaut, ,,det tarost ikkje;
eg frys no ’kje so reint ille helder.«
No kom dei til ein Port, som bar inniTunet
aat eit stort Hils. Dei stadnad og saag inn·
»Skal me freista?" sa Gjenta. ,,Me fcer vceldet,«
stotad Guten· Han kunde ikkje loyna at han skalv;
Tennerne skangrad i den vesle Muntien.
Jnn bar det. Guten sette Stolen til, og
Gjenta sette Kassen nedpaa. So tok ho til aa
sveiva.- Og det leet! Kassen var liten og Tonarne
kvasse, men det leet! Og lystigt gjekk det med
Slaatt og med Valg, og sidstpaa kom det ei Visa,
den skulde dei syngja att-til. Der stod daa desse
tvo Kruslingarne og smaaskalv og song, song so det
kvein gjenom Blaastren -——:
,,Det er so tungt i Verdi,
eg misste Gjenta mi.
Eg veit kje Raad aa herde
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
