Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
290
Fedrahcimcn·
Ydre November 1878.
fot til Gud, føres-sn dei skreiv, og Som var
komen dit ved noko meire levande een pa-
per og sveerte?
Tru du, du har ret til a kalle alle dem
,,fritenk«jarar«, som ikkje meiner, at Gud lagad
til rettes joisda vais slik, som ho no er, i 6 van-
lege dagar, so har du fee11t ein hard dom over
dem, du minSt tru og vil! Du gjer au hibelen
ei lak tenesta med Slik tale. —— Ænda vil du
ikkje, vi etter bihelen skal halde pa dj, at
jorda stak og Sola gaisz du segjer, ,,Gud ingen-
stad hev Sagt det.«« Der let du Gud ,,segje
løgn«, ,,iordi at folk eingong trudde denne
løgnal«· »"Kor har du det ifrkiP Du Segje1-: me
tru nokot annat korleids skal du da
hjelpe Giid utor d e n n evanden?Bibelen (G11d) seg-
jer da eenno greidt om Josva, at sola og manen
gj ek, men at han let dem hade 2 stans e solaenge,
· som Josva trang ljoset deira D: test han hadde
no,
duskad av Benda Sine! Du segjer, at ,,eii·1i
røynden tek at ei tvile pa Guds alveelde·«, nar
han tru, at dei ,,6 dagarne« er lange tidarbolkar.
Dette kan eg ikkje Sjaa. Fois meg er han full—
komen likso Stor før di, om ikk»je større!
So segjer du, at den Sanne kjørkja no
erkallacl den lutherske«.
og rangsynt sætningl
Æn Slik einsynt
Den ,,sanne kjørk»ja«· har
ikkje landskapsgraensorz ,,heller ikkje er vi døpte
at Per, Feil, Atpollos« eller Luther, veit du,
men at Kristus Jesus. Krjstuskjajrkja er
den sanne kjørk»ja; ho reek fra den fø1sSte
der aust i Jødelandet pd Kristi
tid og flns allestader,
kjeiine Seg aposteltrua og bli døpt i Giids tri-
kristelege dkip
der folk i trii ved—
falduge namn, og bænk·je seg Som hans born
kring Herrens bord i audmjulc tru, hkip og kjær-
leike. ,,Den lutherske kjørk·jaa er So tøygelegt
eit namn, at vi far iinne os i, at dette bli stan-
alle
desse søstrom iins det medlemar av ,,den Sanne
dande Jamsides med søstrom sine. 1ni
kjørkjon««, det er sakja og Sanningen det!
Om Grimdtng brukar du Slike ordelag, at
det er længe Sidan eg Sag noko So sarande stygt
sagt om hon0m, Skjønt du ateit tilstar, at ,,han
har gjoist ovmykje godt; vai- ei kjæmpekrnd·« og
,,tvillaust ein stor Guds reidskap« osv.’ Det
stygge er dette, at du utan gr11ng·jeving, utan
duft av grungjeving segje1-, ,,at Grundtvig no
ikkje vart standande pst sanningsgrunnen«z og:
,,hadde han vorted standande pa sanningsgrunnekz,
der han først stod, so vilde han nok ha fat
fram men-, gagnad kjørk»jon meir««, og: ,,han
kom avveges og kom da med Si makalause op-
daging««! ,,og mange av venom og etterfølgjarom
haiis føre da denne range Skermeiningji hans
Senda længer bort ifra sanninge11««l — Slik«i
denne duren gais det-Man grun og vitnemaaL
Det er vil ierd i flygande luftenl
Men du, som er ein So bibelfast man, ha1-
du jkkje aenno andsacl ,,den raude trxiden« gje-
nom heile apostelskrifta om eit ord, som skrifta
er skreved ette1-? at dei helige meenner Skreiv,
fordi dei trudde? at dei ,,sub;jel«:tivta trudde psi
eit ,,objektivt«« truclomsord? Har du ikkje andsad
dette om ,,det trauste ordet, Som er vel
vaerd al godkjenning, og Som er vel veeisd a
takas imot«? den gode vedkjeniiingja (,,bekjen-
’delsa«)? Om Pals ord sit Timoteos: ,,Hald du
deg stød11gt at det ordet, som du har fat: fois
du veit, kven1 du har fat det hos; og du ei-
desutan velleert i dei helige Skriftom ogso, som
kan gjeva deg »visdon1, læ1·dd01n, om sæla«?
Har dii hellerikche vismon om ’,det ordet«, som
dei kristne i dei første arhundrom aldrig vilde
skriva pd paper, og som derfoi- ikkje kom pii-
paper, føres-11 denne alverdsens riksmakta Hk tak
ho aldri skulde ha haft? —- Hald
So dette ihop med dei første versa i Johannes
pa dei tjng,
evangelium om ,,ordet«, som var og er og kom
hit og vart lc»jøtklæd, men som verda ikkje vilde
vedk»jenne seg, men som Kristi vener al Sin dag
har vedkjent Seg, alt ifra Peter, da han svared,
,,fordi at
han (Jesus) hadde det endelause livsens ord«,
at han ikkje vilde ganga ifra Jesus,
— so kan det hænde du hli tvilriidig, om du
tø1-S kalle Grundtvig ein, ,,som kom ifra sannings—
grunnen«« og fan op vilfarande veger at venom
Sine. T1-u heller, at han peikad Pki dei gamle,
der apostlaiz .k«jørk«jefæde1s,
hlodvitne og kvar ærng truande sjel med trygd
g am l e stigarne,
trufast gjel; Sine føt her pki »jorden, So trudde
du rettare, gode ,,vet1e««! Med Grundtvig var
det soleids net det motsaette av det, du Segjer,
foi« han Stod fra førstonn·e ikkje pa den faste
’—
J Telemarki.
l. Per ,,Pussig".
Q-
(Framhald.)
Men no slo Per tvo Flugur i eit Slag og
song:
»Eg Olavs Ord imot Sigurd vender,
og Sigurds rakt eg mot Olav sender-
Med Nosi kjenner eg som ein Tevx
" Den eine treng til den andres Stev«·
Per hadde no stellt og leikaikring, tildei hadde
gløymt alle traae Tankar og sat der og godlcedde
alle ihop. — Det var inkje likt til, at nokon vilde
vaaga seg i Kast med han Per metr, men fo baud
han upp til ny Leik:
»Du, Sigbjarn Lid, som siit der aa smøyter,
lyt vera med iblant dei, som broyter —
du sær kje sitja so lat og dauv;
for Mæle hev du, og Vitet au!«
Sigbjarn kremtad ei Stund; fo kvad han:
,,Ja Ful-ord vankar paa alle Leidur,
og kor Ein snur seg, so seer Ein Sneidord,
— men aldri saag eg den Dag, eg veit,
so mange Kvefsir ikring ei Gjeitl« —
Detti om ,,Gjeiti i Kvefsebø1e««, det var just
nokot for Per. Han trippad med Føterne, bles
gjenom Nosi, skubbad seg, sprang i Krok ogiRing,
peikad paa Sigbjorn og song:
,,Mce-æ-æ-ce-ce — dei stikk so ille; —
men du, din Godsaud, at flikt du vilde!
at du vild’ stinge eit ftakkars Dyr;
men no lyt eg tru det, eg trudd’ kje fyrr!«
Til Slut stod Per still midt paa Golvet og
pustad, som han var sprengd. No hadde han gjort
sitt. —
—- Per ,,Pussigs« rette Namn var Per Olaoson
Langelid. Kjenningssnamnet,,Pusfig« hadde »gjort
seg sjøl«". Han blei so aalment kalla so, at
detti Adjektivet til Slut gjekk syr eit Eigennamn.
Det er gamall Sed, detti, aa gjevaframifraa Menn
Kjenningsnamn. Paa dei Stader, der Folket hev
haldet paa det gamle, der hev denne Stikken haldet
sanningsgrun, meire aeii andre da; meii han
kom dit, da han var valt og oplyst av Gud til
det store verket og tok imot kallet· —
Kor veit du au det ifrk«i, at ,,det pa Grundt-
vigs tid ikkje trangs Ti reinske leera««? og
at han da heller ikkje gjorde det? Er det ikkje
s ant længer-, aen " til Luther dei-, at »Kristi kjør-
kje Skal gange fra klxirheit til klarheit og vaeks e
i Jjøset? tru du, at vokSteren i liv ikkje fører
med Seg vokSter j ljøs, alt intil herren kjem?
Tænkj’ pa dette! Eg ma slutte, elles bli
eg for langdryg
Nidaisos WJW 1878.
Ærb.
0. J. Høyem
Fraa Jadrm
lBrevsending til ,,Fedraheimen«].
Hr. Bladstyrar! Du heve vel høyrt gjetet,
at dei kalla Jadren Noregs Kornkammer elder
Matkaminer (,,Spiskammer«) og fo meiner Du væl,
at me inkje tryt Korn her paa Jadren. Men fer
Dit so denne nye Jarnvegen, ser Du meir Lyng-
heidar og Myrar enn Aakrar og grøne Vollar paa
denne største vestlandske ’Sletta, og daa tenkjer Du
kannhenda med Deg: Korleids trn detta kan hava
seg? Aajau det skal eg segja Deg: Jarnvegen er
lagd just yver dei største Øydemarkjerne, Ein kunde
leita upp. ,,Jnnsjaanørarne« følte inkje dei tett-
grcndtaste Staderne; dei tok Beinleidi, dei, um
det so laut ganga yver dei blautaste Gorrnwrar her
finnst. Detta er baade illa og vcel, etter som Ein
tek det til. Det vil kosta aa halda Jarnvegen
istand, naar han i vaattVeer søkk ned Vaar og
Hanst, og det er inkje fint helder syre Ferdafolki
no utn Dagarne aa sjaa paa svarte Torvmyrar og
brune Lyngmarkjer. — Stavangerarne jamrad longe1)
i Sumar hver, at dei vart so snart mette av det
Slaget; men fo er der det Gode med det, at Vein-
leidi alltid er den stuttaste, og fyr dei ndyrkade
Vidderne maa me tru, at Jarnvegen vil verta
til stor Bate, daa han visst vil gjera sitt til, at
dei ein Gong kann verta til Aakrar og blømande
Engjer, og naar den Tid kjem, fo skal væl dei
1] alt, »allerede·«
seg rein« Men fo er der andre Stellur, Skikken
er vrengd um, fo det er reint uhuglegt aa høyra.
Annankvor ein gjeng og her paa eitVednamn elder
Slengjenamn, som det allsteidt er meint einkvort
vondt med. Men fo var inkje Stikken i Pers Bygd·
Jngen vilde leggja nokot vondt ind i Pussig-Namnet,
langt derisraa. Og detti visste Per væl.
Han var Husmann, men stod seg godt. Mang-
ein Gardmann skulde ha ynfkt seg so vcel i det-
Plassen, Langelid, hae voret i LEtti i tvo Leder,
og no hadde Per leigt ’n sor dei tri som koma
skulde. Det var ingji vanleg HusmannZ-cett. Per
hadde eit merkjeleg godt Hovnd, og var ein snild,
godhjartad Maan. Derfor var han umtykt af alle.
Hans friske Lenting og Leik rann som ein Fjellbekk
i.kaate Kast, men aldri i Utidi. Det var Vit,
fint Humor, som fossad altstott nytt, so ein aldri
vart leid av aa høyradet, han baad. Hans Sinns-
Jamvigt var utruleg stor, slik som ein helst finn
ho hjaa gamle, rike, sjø1v-byrge Bonde-Ættir·
Men han kunna og, blei han eitra, bruke Spott,
og det fo det sveid· Folk vilde gjanne ha Per
hjaafeg, og han vartjamt benkjad bland dei beste,
der dei ynskte Vit, Lent og fin Leik istaden for
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
