Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
326
Fedrahcimen.
« 4de Deeember 1878.
Til Ekspeditiouschcf Hersberg.
Stor Takk fyre Tilsvaret» Takk fyrst fyrdi
du svarade i den venlige Tonen. Alt um du inkje
heilt kann fria deg ifraa at senda eit og annat
uhnvelegt Slengjeord inn i Maalmannslægret, so
ser eg likavel den gamle Hjartemannen attum heile
Tilsvaret. Detta var som eg vonade, og du kann
tru, det gjerer godt, i Royndi at faa sjaa, at ein
inkje vonar i Villa, naar det spyrst um Hjartelaget
til ein gamal kjær Kjenning.
Takk dincest fyre di du inkje, etter Sedvenja
til so mang ein Emboettesmann, held deg for god
til at gjeva endeframt Svar paa endefram Til-
tale. Eg tykjer vistnoginkje, at du greider Spurs-
maalet, so som eg vonom fyrr skal freista syna i
eit lengre Tilsvar, som eg vil bidja »Aftenbladet«
bera fram til deg.
Hjartans Meining, er hardla godt fyre Saki si
Skuld; og det er Takk verdt, at ein foer vita kvart
ein skal finna Ekspeditionschefen.
Desse Ordi laut eg paa Fyrehand senda deg
gjenom Fedraheimen. Det som eg ellest hadde
Hug til at bera fram vil truleg vera for langt og
dertil litet nytt fyre Fedraheimen sine Lesarar, og
so er det vel i Grunnen best at me motast paa
ein og same Staden. Til dess helsar eg deg som
din gamle Henrik Krohn.
Fesjaa-Tnlc.
(Av Jorund Telnes.)
(Framhald.)
Gg kann aller tru, at den Læra oe sann, at Far
Adam æ sunnen under Holtene-iAfrika, aa atdæ ce
bare Rova aa noko ana Styggedom, som skaa hava
dotte av meg; nei dce kann eg aller tru. Far Adam
va rovelous aa mykjy venare Kar han hell eg.
Dce oe honoms Venleik me skaa prøve aa naa; men
den naar me inkje mce aa vende konns Ouga imot
Jori; den naar me mæ, at me stirer uppimot Himme-
len, der Adam-3 Aand, Manns-Aandi, ce komi ifraa;
den naar me i Kamp 1næ Aand 1notKjøt, den naar
me moe at me opnar vaart Ouga aa Hjarta sor alt
dae store aa vene i Himmeleii aa paa Jori. Due
va sagt til honom, at ha11 skulde gjera Jori til
Tenaren sin, aa dae ser ut til, atdae endaa i Naae
skaa uppsyllast paa konn, naar me ser paa alle dei
Men at du opet kjem med din.
store Framstig, som ce gjorde i so mange Maatar.
Men me gjer inkje Jori til Tenaren konns mce den
raae Magti, inkje mæ aa tenkje paa Kjøtgrytunne,
men som sagt mee, at me opnar konns Aand se
alt doe store aa vene, som Gud vil at ho skaa fyl-
last mee. Due ce Adams Aand, Mannsaandi mce
Herrens Hjølp, i Samljo mce honoms Aand, som
skaa herske ivi Jori; se Aandi maa alle Dagar
aa i alle Tillfelle vera vigtugare hell Kroppenz dae
ce Aandi, som gjeve Kroppen Liv, dce æAandi, som
ce lagt i Hjuli, som drive Lokomotive fram. Dette
skulle du, som vil skapa Mat, du ,,Forretnings-
Mann««, du Royndomens Herre, syne, at du bære
skjyna paa hell som du ofta gjer; daa ville Aandis
Mennar ou seta eit større Vær paa deg aa ditt
Ytkje· Dei Dikt og Draumar, som du so ofte
held fe bare Bas, kann hava meir Sanning i seg
enn Ein skulde tru, ja beint sram innehalde Spaa-
domar um dei Ting, som baatte du og eg gjonne
vilde sjaa verkeleg-gjorde. Naar du tenkjer paa
Guten, som tok 15 MiliStigje, maa du daainkje
koma til aa tenkje paa Telegrafen. Naar du
tenkjer paa Guten, som fekk dce rare Skjipe som
han kunne sigle ivi ijill aa Finne mee likso gott
som paa Vatne, maa du daa inkje koma ihug Jønn-
bananne? O. s. v. Dce vilde bli ei altfor lang
aa altfor tung Regste fe meg aa reikne upp alt
dae som Mannsaandi heve lagt ne i Poesien, aa
som sea heve blive sannrzziynt i Live. Eg vil berre
peike paa noko lite. Diktaren Homer song Grek-
land stort; han sette upp deiMynster, som Grekar-
folkje LEtt etter SlEtt strceva etter aa naa, aa dette
gjore dei til dei støste aa mest dana Folk i Verdi;
dei hev enno i mange Stykkje ikkje funne Likjen sin-
Kong David song Jødeland stort; paa honoms Ti
va Aand, Song aa,· Poesi sterkast i Jødefolketz
Salomon va større hell Davidi Vitskap, men mindre
i Aand. Som han sjav va gla i Stas aa ytre
Storleik, so blei Folkje doe au; det blei materiali-
stiskt, som dce heiterz Aand aa Poesi minka av,
aa dermce au Gudelegheiti, Krafti aa Kjærleikjen.
Okkoiis gamle Diktarar aa Sogu-Mennar heve
gjort Noreg navngjete fraa Skotland til Messi11a.
Konns Fridom, som blei attefodd paa Eidsvoll 1814,
va lengje forr ,,songjen inn« av Diktaraiine vaare·
Nordal Brun veit me song myllom andre: ,,Saa
vaagne vi vel op engang og bryder Lænker, Baand
E··» — y»··· —-
Hemm
(Sluten.)
,,Hvad Gud har·sannnenføiet, skal Menneskene
ikke adskille!" sluttad Presten; Sveitten stod paa
Skallen hans. Takdetikkje so tungt, Barnet mittl«
kviskrad Tarald; »du er godt gift!« —— ——
Hausten etter skulde Presten til Neset i· Sokne-
bod; Hallvard Neset laag i Banen og vilde hava
Sakramentet, og Tenestguten hans kom etter Presten
med Baat, daa Ein laut ro ei halv Mil yver eit
Vatn fyr aa koma til Neset. Veeret var halvruskjet;
men Presten reiste.
Daa han var ferdug paa Neset, var det alt
i Kveldingi, og det saag ymist ut med Veeret.
Presten laut skunda seg. Han sprang i Vaaten og
ruggad seg godt inn i Pelsen sin; ,,no maa du ro,
Gutt«« sagde han, — og Guten skaut fraa Land-
Daa Presten hadde sett seg; gaadde han, at detta
var ikkje same Guten, som hadde rott ’n inn; for
denne rodde mykje betre· Hellest kunde han ikkje
skilja Andlitet hans no i Myrkret. Han seig «av i
og Tvang, og naar vi først faar Blod paa Tand
vi sødt om Frihed drzkjmmet« Diktaranne sce Folk-
jes Upvekkjarar aa deires Spaamennar — Profe-
» tar —"—; derfe bli dae au sagt av lærde Folk, at
Diktaranne ce eit Framskot av Prosetanne, hell stend
liksom nærast i Rekkja etter dei, —— some meir i
doe gudelege,· aa some meir i doe solkelege. J1814
blei me berre reist upp i dce utvortes, men i dce
aandelige ce me enno ufrie. Den danske Adelen
blei vel avsett; — Duiveit Lovenskjold (Faer til
Storthingsmannen aa Assessoren) reiste seg av Ben-
kjen sin aa sae: ,,Skal Adelen afskasfes, da vil
jeg sige de norske Fjelde Far«vel!« Meii daa reiste
Jonas Rein seg aa sae: ,,Da vil de norske Fjelde
svare ,,vel! vel!«« Den danske Adel miste sine
Ser-Retter. Den norske Adelen hadde blivi Bøn-
darh Men den danske Aands-Adel heve me enno
i Lande, enno site Danskjen i Høgscetez me lese
paa dansk aa tenkjer paa dansk, aa Lovanne okkons
bli skrivne paa dansk, aa Prestanne kons talar
dansk aa tenkjer som ein Inte. Ja her ae myij
fremmind Aandsadel enno her i Lande. Dce æden,
som maa ut, førr me kann seia mæ Sanning, at
me ce eit fritt sjkilvstendugt Folk. Enno æ me bare
som ein Mann. som teke til aa lyfte paa Ougne-
lokji etter eit Svimeslag, daa han va Douen nere.
Men kann me no tru dette, at- me kann bli eit
heilt upp sritt Folk? Jau, Dagbryne stend alt ivi
Aasen, aa me heve Spaamennar som heve sagt
dee. Kven ae dæ? Diktaranne konses: Verge-
land, Vinje, Bjornson aa fleire. Skulde eg inkje
tru dei, so maatte eg anten vera blind, hell au
maatte eg sjaa paa heile Tii — paa den som ce,
den som va aa den som skaa koma —— liksom naar
eg stirer i den blanke Fjoren aa ser, at szzlli
stend paa Hovde aa Toppanne paa Trei snur ne.
,,Hvad Norge var det skal det engang blivet« seie
Diktaren, aa daa skal den danske Adelen seici dei
norske Fjolli ,,Farvcel!« men den gamle Graa-
skjeggen under Fjolli vil svara so dce ljomar:’
,,Vel! Vel!" » (Meir.)
Brevsenditcg.
Namsos 25de Rov. 1878.
Her uppe i Namsos hava me havt det gildt
idesse Dagom, daa vaar norske Diktar Kristofer
andre Tankar« Denne Hallvard Neset, det hadde
voret ein underleg Mann· Hard som Vein, og
vrang, men stundom klokare enn Nokon skulde tru.
Hm! han hadde lurt Presten fyr Offeret, betalat
Tienden med Lettkorn, stolet Ved i andre Folks Skog,
og gjort mange slike Fantestykkje; men no var han
bøygd» No var der ikkje stort att av Hardleiken.
Han var mjuk som eit Barn. »Trur du eg kjem
i Heloite·2« hadde han sagt, ,,hell trur du det kann
vera Raad at eg slepp? — Han Lars Vollen,
koss trur du det gjekk honom? Meiner du han
kom i Himmerik —?«’ ,,Me foer vona det. ——"
,,Ja daa kann veel eg au sleppa inn; for eg trur
ikkje eg hev voret verre enn han . . .« ,,Daa
maa du angra, Hallvard· Gjer du det —?«
,,Angra, koss er det?««
derne dine. . .« »Trega, javisst tregar eg! Gud
hjelpe meg so sannt, Ein skulde aldri fara sram
slik . . . det kjem attum tilslut.. ..Det eg tregar
mestpaa, det er daa det, at eg tvingad KariHaugen
til aa vera Kona mi . Ho hadde aldriein glad
Dag sidan . . . det ligg paa meg mest som eg
skulde ha drepet eitMenneskje . . aa Herre Gud,
Ein tenkjer ikkje langt ———!«
»Tregak sytng yvet Syn-—
— Det rignde og bles, og Kvelden kom paa;
men Guten rodde i Veg, so Presten kjende seg
trygg. Han sat og tenkte. Detta Um den Kona,
som aldri hadde havt ein glad Dag, det kom han
til aa undrast paa. Kunde slikt verasannt? Han
hadde aldri set nokot rart paa den Kona hans
Hallvard Neset; ho saag ut som andre Kjeringar.
— Kannhenda gjekk der fleire og bar paa slikt?
—— Aa langt ifraa. Desse Kvinnfolki, dei hadde
det ikkje paa den Maaten. Deihadde sine Elskhugs-
Grillur, naar dei var unge, men naar deivart gifte,
fo fekk dei annat aa tenkja paa. Pzzhk Kvinne-
Elsk? Kven i Verdi brydde seg um slikt? Hm!
han hadde vigt so mange slike . . . og skulde det
vera nokot av same Slaget som aa »drepa eit
Menneskje", so hadde han voret med og drepet
mange . . . Snikk-Snakk! — Nei. Men ei Vig-
jing var det daa, som han gjerna kunde ynskt
ugjord . . . . Huss! so styggt som Veeret skapad
seg til . . . ,,Ro, Gut!« . . . Ja den Bergljots
ja . . . ho kunde likso godt voret spard . . . ho
v a r liksom nokot djupare av seg enndesse andre .....
Daa stadnad Vaaten; Guten lagde Aarerne
upp. Presten kvakk. ,,Kvat er tids ?«« spurde han.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
