Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
Fedraheimen.
Eit Blad mit det norsae LFolket
WM
Kjem ut kvat Onsdag ogsLanrdag
—- j · -
«A··— « Pris for Fjorgxngaarets lys M —— M l Afydsftsyffizlfgzsrthlstfar 10 Fre die
K. 1,10 = « ei · -
-O.- 19. Vzcko »g(»kk.tVßch-k’3xg ; Laurdag den 8de Marts 1879 4 chekaakksett«k33st»»3«x =Aarg.
fyreaa· o avar»
Skuletankar.’
(Ved S. B.)
Det meste av det, som hevivoret skrivet her i
Bladet um Skule og Skulestell, hev eg ikkje likt.
Men daa eg trur, at Skulen er nokot av det stør-
ste me no hev aa tenkja paa, so vil eg og segja
mi Meining utn honom; for naar Meining brytst
mot Meining, kjem det altid nokot godt fram.
Jamsides med Maalsaki er her vist ingjor
Sak uppe her heime no, som vil faa so mykje aa
segja syr dei, som skal ,,byggja Landet« etter oss.
Ein vælstellt Skule vil ala ei god, sterk LEtt, ein
laak Skule det modsette. Det er sannt, at Hei-
men hev «mykje aa segja, kanskje meir enn Skulen;
men det er og sannt, at Skulen set sitt Merkje
paa Heimen likso veel som Mitt Rbdsxkxe
paaVPilen Sdfti den «eine er, vil i det Store
den andre verta. Baade tvo ihop skapar den 9Etti
som skal ldysa oss av.
Det vert. osta sagt, at Skulestellet vaart hev
gjenget so overlag fra1n no ei Tid, og det er paa
ein Maate sannt: det hev gjenget fram i det Ut-
vortes. Fyr nokre Aar sidan var her t. D. 1
Lærar fyr ei heil Sokn, no er her 3—4; daa
hadde han 20 Dalari Løn, no hev han 15—20
Gonger so mykje; daa gjekk han fraa Gard til
Gard med Skulesakerne paa Ryggen, no hev han
gode, fagre Skulehus med mange fleire Voker og
andre Greidur· Det er snaudt til aa likna ihop.
Men naar me so ser paa Livet· og spyrr: kor er
FrukterneZ so kann det væl henda Ein ikkje vert
so veel nøgd. Men ,,paa Frukti skal Treet kjen-
nast««, veit me. Det hev voret sagt, at det enno
var for tidlegt aa sjaa etter Frukt. Det kann eg
ikkje vera med paa Alle me Yngre hev gjenget
idenne Skulen, og kringum oss ser me Flokkar
av Born, som gjeng der i denne Dag. Ein maa
soleids hava Rett til aa taka til aa sjaa etter
Frukti· Eg talad nyleg med ein ,,Lesar« um detta-
Har-« sagde: ,,Eg kann ikkje skyna detta; fyrriTidi
hadde Folk godtsom ingen Skulez men daa var
dei langt snildare og einfaldugare i si Kristentru.«
Eg kunde ikkje segja, at han hadde Urett i det;
eg svarad berre: ,,dei lærer no meir Skrivning og
Retning no.« ,,Ja det gjer dei nok,« svarad han;
,,men eg gjev ikkje stort fyr det, naar dei attaat
vert klenare Kristne·« Er detta sannt? Eg trur
det er det. Det er iallfall—so vidt som eg kjenner
Aalmugskulen1) —— visst, at han ikkje evler aa
gjera sine Lærlingar glade i den Kunnskapen han
1) Kannhenda er det betre no i sume Maatar, og her
er altid Undantakz eg striv her um Skulen i det beile-
Og Læraren skriv i Protokollen:
gjev. Og skal Skulen arbeida til Vælsigning, so
lyt han arbeida i Gleda.
Eg hev ein eldre Bror, som vart konfirmerad
nokre Aar fyre meg, og eg minnest godt, kor sæl eg
totte han var, som no flapp ut or Skulen og fraa
Leksebnkerne, so han sidan kunde lesa fritt det han
sjolv vilde. Og eg trurikkje, eg hev voret aaleine
um det aa vera leid av Skolen. Eg skal peika
paa ein Ting, som tyder paa same Leid. So snart
Barnet er »ferdugt« med Skolen, so er det og
,,ferdugt« med Bokerne sine; det hev sjeldan og
aldri Hug til aa taka dei att; det hev altso ingen
Kjærleik til dei Ting, det hadde fy»r seg i Skulen·
Det einaste, Ein ser dei kann halda sram med, er
Skrivning og Rekning" og annat slikt, som Livet
kann gjeranm i Pengar. Men eg hev endaa ikkje,
millom dei eg kjenner, set ein einaste, som t D.
evsstekjetssVissselensssiiissyrssaa
Hadde Skulen gjevet honom Kjærleik til den, so
hadde det voret ein naturleg Ting. Like eins med
Fedralands-Soga. Eg lærde S. Petersens »Norges-
historie« i Skulen; men dersom nokonvtrnn at eg
av denne Boki seer Kjærleik til Forfedrom mine,
so tek han i Mist. Eg lærde Namn paa mange
av dei; eg lærde og Sumt av det dei hadde gjort,
og at det Aaret hende det, og detAaret det; men
det vart alt ihop so daudt: e«g brydde meg aldri
det Grandet um det. Gg kom aldri paa slikt som
aa taka Snorre og lesa meir um desse Ting.
Og eg er stød paa, at det ikkje var berre av den
Grunn, at eg vantad ,,historisk Saas;« Tingen var
den, at eg hadde leset meg trdytt paa Sogai
Skolen.
Detta er leidt· Men verst er detmed Religi-
onen. At Religionen skal ,,læras« i. leksevis, hell
lærast ,,paa Rams,«’ det er fyr meg nokot reint
upprdraride.
Skulen hev; trur eg, eit tungt Andsvar her-
Lat oss tenkja paa,korleids det er. Naar du spyrr
ein Faer, um Son hans er »slink iReligion« (berre
det aa spyrja skik!) ——so fær du til Svar: ,,han
hev loerthkernesina« Aa havalært Vokerne
er aa vera flink iReligion-—— ,,Flink« iReligion!
det lyest so forunderlegt, og eg undrast paa, kvat
Vaarherre tenkjer um detta aa vera»flink i Reli-
gion-A ——— Men det er aalmenn Tankegang· Naar
Foreldri hev havt Son sin i Skolen og han der
,,hev lært Bøkerne sine,« so hev dei ikkje meir
Andsvar fyr honom-; Religionen er aa hava ,,lært
Bdkerne," og dei hev han lært. Han hev endaa
lært aa ,.svara« paa mange Spursmaah som ikkje
stend i Bokiz det hev dei sjølve høyrti Kyrkja.
,,Religion: 1;«
og Presten kjem, og ser i Protokollen, og ser paa
ibelkunnskap. -
1-Tallet og nikkar; Lærareii gjev Guten nokre »vande
Spursmaal’«, og Guten svarar, for han hev lært
Svaret av Læraren Høle Og Presten klappar Gri-
ten paa Hovudet og segjer: ,,Hvor opbyggeligt det
dog er i en Skole, hvar der lægges saa megen
Vægt paa Religionen!« Ja du kann so segja. —
Ja, Religion er aa kunna Leksa si. Det er det
same i alt, endaa med P"resten. Kann han tala
radt og rivande, so han,ikkje ,,trivlar etter Ordi,«
og veit Eindertil, at han hev ,,god Karakter« fraa
Storskulen, so er det greidt, at det maa vera ,,gild
Prest« Han hev lært Leksa si, han!
(Meir.)
cikottir Aasmunilsson Ti)
I dei tidom han Eirik og han Svein jarl
styrclo Noksg,’
rar, som for i fjellmn og hadde mod seg fylgjo
var det So fulld med stygge kovefs
og rett Som det var-, var dei nedi bygdom og
ravad baacle folk og kryterz og inkje var dei
bljuge fyr aa dropa fo1k, naar det galdt paa-
Um dei va1«t fredlysto, so ansacl dei inkjo di,
mon for i skogom og Hellom like radt og var
Stacl røvad, naar Sin minst vantad det.
Det var- ein gard paa vest-kanto, og der
Han
hadde ei dotter, Som var namngjoti fyro" di ho
var vakker.
buddo det ei11 mand, Som heitte Dine-ir-
So var det eingong, han Eirik og
svein jarl var burde,
hjaa honom Binar, og det var oin islending,
hoittaGcrettir Aasmimdsson, Som kom inn og
bad um hus natti yver· Han fokk det, og iun
morgonen vart- han Einar so glad ti dossa Staute
islendinrr gje, at han bad honom vera yver den
natti mec1; og islondingen tok imod-
Som Einar og Gretti sat og talast ved um
dagen, kom det ein inn—Springande og fortaldetz
at- dot kom ein røvar—iiok ridando ned-aad gal-de
Grettir og Einar gjokk ut fyr aa
Sjaa atter kvon det va1-, og han Ejnar var nok
reeclcl det Skulde vera ein, Som heitto Snekoll,
som har vore-t- der og rovat fyrxu Jau det; var
han Snekoll, og han la’ inkje dulsmaal paa seg,
,,No hyd og dog tvau vi1k0r, Einarz
anton vil og ha med meg dottor di til Skogs
og gjifta meg mod henne-; hold au skal du S1aast
ved mag!«
Daa kviskrad han Einar havt-aad ’om Grot-
haSS Einar·
mSU Skj-:
V) Stil av ein 12 Aars Gut fraa Gudbrandsdalon.
Han hev gjengot paa Friskulo fraa han var 7
Aar, og heri-o skrivot Bygdemaal — Detta ok
attfortalt etter mundtleg Forteljjngz Sumt i Bok—
stavingi ei- rotiat«
at det hankad Paa døri"
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
