Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
10
Fedrahcimcn.
17de Januar 1880.
um, kvat eg no skulde gjera; det siste Aaret hadde
eg faret so smaatt med aa samla Ord att, og fyr-
ste Tanken min var daa, at no kunne eg sleppa.
Men so er det det, at Ordboki hans Knudsen inkje
just er dansk-norsk (det vil fegja fraa rein Dansk
til rein Norsk), og inkje helder gjev ho berre det
norske Maalet, slik som det er og vert brukat, men
idei mange tusund Tilfelle, der Norsken vantar
havelege Ord, lagar Knndsen sjolv Ord (han
set attmed desse nye Ordi eit (?), so Folk kann
kjenna dei). Men aa laga nye Ord er ein vanske-
leg Ting, og ingen einstaka Maan, um han er al-
dri so hæv, kann greida det. Ordi vil laga seg
sjolve etter kvart som dei trengst, og naar dei so
kjem i Bruk, hev dei Rett til aa standa i ei Ord-
bok. Er det so eit Ord som vantar, foer ein i
Ordboki berre gjeva ei Tyding av Ordet. Paa
den Maaten vil inkje Ordboki sjaa so rik ut,
men ho vert sannare; ho vil inkje gjeva det som
skal vera, men detsom er. Me kann bergja oss
lenge med Ordboki hans Knudsenz men me treng
endaa no som fyrr ei dansk-tiorsk Ordbok, men paa
dei fyrste tjuge Aari kann ho knapt koma, sosramt
det skal verta nokot til Bok· Den, som kjem til
aa laga denne Boki, vil daa hava sei utruleg god
Hjelp i Ordboki hans Knudsen· Det er eit ende-
laust brysamt Arbeid aa snu um den norsk-danske
Ordboki hans J. Aasen, og det hev Knudsen alt
gjort, og sovidt eg no kann skyna, gjort det godt.
. s.
Apoftclcu Paulus7s Breve. Oversatte med
Jadledninger og udforlig Fremstilling af Indhold
og Tankegang af F. W. Vugge, ProfessoriTheo-
logi ved Christiania Universitet. Første Bind (Bre-
vene til Romerne, Korintieriie og Galaterne). Christi-
ania.- 1879. Steens Forlag. 331X2 Ark. Pris:
Kr. 6.25. "
Professoren gjev ei ny Umskrift fraa Græsk
av Brevi. Det er paa Tidi, at det vert gjort
nokot i den Vegen, for den Umskristi av det nye
Testamente, me hev, er i mange Stykkje so gamal-
dagsleg i Maalet, at det sumstad er vondt at faa
Tak i den endeframme Mein«ing dessmeir· Og so
er nok alle maalkunnige Vibelgranskarar samde um
det, at av og til er Meiningi inkjekomiframklaart
og grant, ettersom det stend i Grunnteksti. Difyr
M
treng den norske ijrkja ei ny Umskrift av det nye
Testamente liksom det alt er komet ei av det gamle.
Og detta Umskrivar-Arbeidet, Professor Vugge no
gjer, det kjem til aa broyta Veg. Naar Ein her
les Paulus’s Brev, og ser, kor mykje klaarare og
skynelegare dei er vortne etter den nye Umskrifti,
so kann Ein inkje annat en ynskja aa faa alle Bø-
kerne i det nye Testamente i ei likso greid og klaar
Forni·»—— Berre med Umskrivingi hev Professoren
gjort store Ting til aa tolka og tyda desse heilage
Breoi. Og den ytre Smaating, at det inkje er ny
Lina fyr kvart Vers, men liksom i andre Voker,
berre naar det kjem ei ny Utgreiding av Tankjen,
—- det lettar Skyningi· Likeins er Hovudstykkji
skilde klaart israa kvarandre. Gg hev aldri havt
so godt av aa lesa Bibelstykkje i Samanheng
som daa eg fekk denne Boki. -
Men fyre kvart Brev er det fyrst ein ,,Jnd-
ledning«, der Cin seer vita, naar og kvar Breoi er
skrivne, Lkoss Tilstandet var i dei Menigheiter,
Apostelen skrio til, og kvat Grunntankarne erikvart
Brev. Og so legg Forfattaren fram ,,Jndhold og
Tankegang« av koart Brevstykkje, allstott so, at
Samanhengen vert fasthalden. , Han kallar Tolk-
ingsmaaten sin ,,historisk-organisk", idi han paa den
eine Sida »tager omhyggeligt Hensyn til de ydre
Forhold, as hvis Jordbund vedkommende Skrift
(Brev) er fremvokset, og som lige afgjørende be-
stemme dets Indhold, dets Plan og det-3 Form«,
— og paa den andre Sida ,,søger at opfatte De-
taillerne (Smaastykkji) i Lyset af det Hele og til
den Ende ikke skyr nogen Møie·for at efterspore de
ledende Tanker «"og udfinde de bestemmende Grund-
træk i Skriftets Anlæg og Bygning-’
Eg tor ingi Meining hava um, koss den theo-
logiske Forfattaren hev skjilt seg fraa Arbeidet, men
eg maa hava Lov til at takka honom fyr alt det,
eg hev lært av denne Boki hans, og raada andre
til aa kaupa- henne. Ho hoverikkje berre aatTheo-
logar· Andre nokot upplyste Folk vil godt kunna
lesa henne. Serskilt vilde eg beda Lcekprekarar aa
studera Voki væl. (
Andre Vindet (dei andre Brevi av Paulus)
skal vera ventande. Men soframt Forfattaren les
dette, vil eg alt no beda honom vera budd paa
aa gjeva ut i ei serskild Bok dei Fyredrag um
Apostelen Paulus, han hev haldet fleire Stader.
—s —
Scld til den Bonde.
(Ved Forf. til »Av laak 2Ett«’ og ,,Ein Fritenkjar«.)
11-
11.
(Slutten.)
Vaard hadde godt av kvart Ordet; for ei
· slik Bøn toke han Vaarherre maatte høyra. Og
han bad halvt med. ,,Dang —!«- leet det stillt
og mildt uppe fraa Taarnet; det var Klokka, som
slog halvelleve; men det lyddest fyr Baard som
eit Svar fraa Baarherre· Det kom so rolegt og
signande, og der vart liksom so stillt etter det.
Men« strakst etter ylte det styggt uppe i ein Taarn-
glugg, liksom til Spott. Og Stormen tok Tak;
det drunde i Kyrkja, og ei ustød, sterk Banking
hoyrdest i Veggjerne· Presten tok Boki og gav
seg til aa lesa. Det var utan Tvil Svarteboki,
for Baard forstod ikkje eit Ord. Men han hadde
likevcel so godt av det. Det lyddest so sterkt; der
var slike store, rullande Ord; det maatte skræma
den Bonde. Men di lenger det leid, di meir tok
Presten til aa skjelva i Maalet. No kom detvisst
snart —! Baard klengde seg tettare inn til Alm-
ren. ,,Dang — dangl« song det fraa Taarnet;
men Stormen burad, so det knapt var høyrande.
Det var som dei gode og vonde Magterne slogst.
,,Les Fadervaaret no!« kviskrad Presten haast;
,,no kjem verste Striden!« Daa vartBaard rædd·
Han tok til aa lesa, smaatt, fyr seg sjølv; men
kom ikkje ut; for han las galet. Tok paa att
fraa nyom, men kom av det i den 5te Bon. Kor
det durad der utel
i Veggjerne? Og denne underlege Murren og
Surren der bak? — Hu, det var Smaadjevlar,
som hadde tenkt aa leika med honom iKveld.
Deisat der langt bak, paa Stolryggjerne, i Rader,
liksom Ulur, liksom Kattarz han tottest sjaa dei;
han tottest kjenna kor Augo deira glodde fram or
Myrkret som ein gul Eld. chevde Vengslag lMyr-
dest paa nytt der uppe under Kvelvarne. Romet
var fullt av Skrymt, av Djevlar, som satog lurde,
som sat og kvesste Klorne og beit segiRagget . . .
dei ventadl dei passad paa! Han kjende kor dei
glodde paa honom fraa alle Krokar og Kræer, og
stundom var det som dei treiv etter honom. Han
M
Kven var det, som bankad«
Dei vilde hova som ein stor Fortale til det Verket,
som her er umnemnt·
J. L.
Maalarcn.
Tone: Kjeniier dit noko til Bufarsvein?
Maalaren maala og maala fort —
Hei, haa! han maala fort,
Og snart var det. Bilcete laga og gjort »
Med Kropp og med Hals og Huvtid paa den,
Og Nosi ho stend
som peikande Spir i ei Flatlandsgrend·
Auga, det var no so fult og graatt —-
Hei, haa! so fult og graatt;
Og Livpa ho gjoymde so maateleg gott
Ei Tonn, som alstott gliste og glein,
Slett inkje so rein,
Nei, helder paa Lit som eit morkje.Bein.
Aa Maalaren strauk seg um Hoka gta — "
Hei, haal um Hoka gla,
Sat eismall og klukka: ,,Haha, haha!
Han Per det skal bli til Eveleg Spott, —
Ja ceveleg Spott;
No ,,Mor» lyt herut; ho skal sjaa, det er gott·« sz
Fruga kom disland, var alstott bli —
Hei, haa! var alstott bli;
So væk var ho van til aa snu seg og vri,
So Stygt vart Fint, og Svart vart Koittzj
Daa var det so vitt
Ho Freden heldt uppe i Husetzsitt.
Aa Fruga ho klappa i Henderne smaa —
Hei, haa! i Henderne smaa:
»Aa nei, aa nei! skull’ du likare sjaa:
Den Panna, det Auga, den Ros, den Haattl
Aa nei, saa gott!
Det er Soteii min eigen i Stort og Smaattl «
,,Kva? Soteti min eigen i Stort og Smaatt?!
Kna? Kna? Den Ros, den Haatt? ——
Nei no vert det Gode nokk altfor gottl
— Det er Per nord i Stoga, veit eg, ditt Fe!
Han Per, ditt Fe! —
Hu! eg skjelv utav Harme i kvar den Le!» —
las Fadervaaret upp att og upp att og samlad
ikkje lenger, anten han las galet elder rett. Og
Presten messad, messad so det kvein, og Tonarne
kraup rcedde ned gjenom Kyrkja, stoytte mod Veg-
gjerne og kom endaa ræddare att. Hu, kor det
knastl Var det den Bonde, som kom upp gjenom
Golvet? Det luktad brennt, det luktad Svovel . . .
Baard kjende som ein sterk Varme i Nakken sin;
det var fraadei Eldaugo, som stirde vonde og gloande
paa honom or Myrkret. Han slog baae Armarne
um Altaren ogklengde seg fast. Forunderlegtl det
var som Kyrkja sokkl sokkiJordii——Nei; ho stod-
Nei; ho stod ikkje! ho loyste seg fraa Grunnen,
ho duvad, ho dreiv, liksom eit Skip i Havet » . .
,,S·i)ang!» song det varslande og vekjomelegt, liksom
langt borte i ein Bergaas. Halv tolv! ,,No
vere Gud hjaa oss-!« ropad Presten. Han tok
Messeserken paa seg og slog Teikn i Lufti. »Bed
Gud fri deg fyr dine Synder no! for no vil dei tyngja
mestl« sagde han. Og Baard bad. Presten tok
Kalken i Haandi og heldt framfyr seg, so tok han
til aa syngja med skjelvande Mæle um Jesus
Kristus, som dreiv Djevlar ut og let dei fara inn
i Svineflokken ved Genesarets Sjø. Baard tenkte
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
