Fin la nd. 303 Noko som ein elles straks legg merke til, naar ein reiser i Finland, er at folkehøgskolane ligg so vakkert til, ofte paa ein aas eller bakke med store tre omkring, og millom dei store, høge furustammer utsyn over sjøar, aasa.r og skog-viddar. inne ved skulebygningen ein stor, rummel eg plass til folkefestar og ongdomsmøte, ein ting som har mykje aa segje for ein folkehøgskule. Eit maal for alle skular er aa faa gymnastiksal og dampbad, men nye skular med lite raad maa her hjelpe seg so godt dei kan i dei første aar. Paa veggjene i skules alen i omtrent alle folkehøgskul ai- heng bilæte av Runeberg og Topelius, i dei finskspraaklege Og av Lönnrot og Snellman og i dei fleste baade dei med svensk og finsk spraak eit av Grundtvig. Som hovudfag i alle skular maa nemnast: Modersmaal, historie og song. Størstedelen av folket talar finsk, berre 137« er svensktalande. Skular med svensk spraak er paa sud og vestkysten. I nord og aust er det berre finske. Det er her mest berre embættesfolk som forstaar svensk. I historie vert hovud ve gt a lagt, paa, fedrelandets historie og i song paa den unisone. I samfundlære tek dei det etter engelsk og svensk mønster paa den maaten, at dei skipar ein fingera kommune. Eit par skular tek det endaa mek praktisk: Baade lærarar og elevar er til stades paa ei verkeleg „kommunalstemna", høyrer paa forhandlingane der, og so gaar læraren i faget det heile i gjenom med klassen etterpaa. Blant elevane er mange tenarar, som har spara saman pengar, so dei kan vere ein vinter paa folkehøgskule. Ved ein skule (Vestankvarn ved Helsingfors) har dei ordna det paa den maaten, at fa-tige elevar faar fritt ophold og skule ein vinter, mot at dei sumaren etter arbeider paa høgskifie-g ard en. Dei som har gaatt paa skolen, skipar i regelen eit „elevforbund", sooi har til formaal aa stydje skulen fleis ved tilskot til sjølve skulen og dels ved aa utdele stipendiat1 td unge gutar og gjenter, som har lite raad.