Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Oluf Kolsrud, Blodbadet i Stockholm aar 1520
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
blodbadet i stockholm aar i52o
i77
til Sverige, forbaud han universitetet i Kjøpenhamn aa »fordøma
Luthers lærdomar».1 Sin kapellan Reinhart lét han preika offentleg i
S. Nicolai kyrkja i Kjøpenhamn, der denne, som det vart sagt,
fram-førde »tallause blasfemier».2 Og frampaa vaaren 1521 freista kongen
aa innkalla fleire lærde menn fraa Wittenberg. Den fyrste som kom,
var ein klassisk humanist, Matthias Gabler, som me i mars 1521
finn som lærar i græsk ved universitetet i Kjøpenhamn.3 Men framfor
alt ynskte kongen aa faa tak i Luther eller Melanchthon. Gjenom
Reinhart, som i mars 1521 kom til Wittenberg for aa promovera, og
sidan drog til Worms, og den kongelege sekretæren Stephan
Hop-fensteiner, som var Christierns sendemann ved riksdagen i Worms,
gjekk det ut innbjoding fraa kongen til Luther, og um hans kalling
til Danmark vart det förhandla av desse utsendingane med kurfyrst
Friedrich av Sachsen i Worms i april baade fyre og etter forhøyret
over Luther paa riksdagen (17. 18. april).4
I sin depesje av 29. april, skriven tvo dagar etter at Luther var
reist fraa Worms, umtalar Aleander dei rykte som gaar, at Luther
vil draga seg attende anten til Böhmen eller til Danmark. Han hev
høyrt gjete, at kongen av Danmark alt »tidlegare hadde innstendig
innbode» Luther til sitt land (nemleg gjenom Hopfensteiner og
Reinhart). Men daa Christiern ikkje kunde faa Luther, hadde han
innbode Melanchthon, »eit framifraa, men illhuga hovud», som etter
Aleanders meining hadde stor del i Luthers hæretiske författarskap.
»Og so mykje meir — held den pavelege nuntius fram — vil nok
kongen av Danmark prøva aa faa tak i desse folk [Luther og [-Melanchthon],-] {+Me-
lanchthon],+} for aa faa nokor trøyst og ro i samvitet for det
uhorve-lege brotet han gjorde med aa myrda desse biskopane, — um daa
elles denne kongen gjer seg noko samvit av, at han aldri hev havt
noko samvit —.» Derefter gjev Aleander ei diplomatisk raad um
korleis den pavelege kuria bør handsama Christiern II:
1 Luther melder i brev til Spalatin 7. mars 1521, med Reinhart som kjelda:
»Rex Daciae etiam persequitur papistas, mandato dato Universitati suae, ne
mea damnarent.» Dr. Martin Luther’s Briefwechsel, bearb. v. E. L. Enders,
III, Calw & Stuttgart 1889, s. 106.
2 Allen, Breve og Aktstykker, I, s. 95.
3 Andersen, s. 102—3.
4 Reinharts og Hopfensteiners rapportar fraa Worms 25. april 1521:
Skrifter, som, udi det Kiøbenhavnske Selskdb af Lærdoms og Videnskabers Elskere ere
fremlagte og oplæste, III, Kbh. 1747, s. 12—14, 15—16.
13 — 39863. Kyrkohist. Årsskrift 1940.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
