Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has been proofread at least once.
(diff)
(history)
Denna sida har korrekturlästs minst en gång.
(skillnad)
(historik)
Menn þekkja, áður en enska verzlunín byrjar, eða fregnir
um hana berast suður eptir, ekkert annað um Ísland,
en að það sé einhverstaðar norður í höfum, nálægt Noregi
og Noregi háð; Fra Mauro lætur jafnvel Ísland vera
skaga út úr Noregi; og svo hitt, að þaðan komi skreið
eða harðfiskur. Harðfiskurinn bar í þá daga nafn landsins
um alla Európu, og þegar á 14. öld eru menn farnir
að nota flatta þorskinn sem einkenni Íslands. [1]
Um harðfiskinn ganga fram eptir öldum margar sögur, eins og
víða mun verða getið í þessu riti; útlendingar heyra, að
harðfiskurinn sé aðalfæða Íslendinga, en mjöl sé þar
sjaldgæft; svo eykst sagan sem skriða í hlíð; þá er sagt,
að menn noti hann í brauðs stað, og að hestar og fénaður
líka eingöngu lifi á fiski, og á endanum er sagan orðin svo
umsnúin, að menn halda, að Íslendingar mali fiskana og
baki brauð úr fiskmjöli. Svona ganga seinna ótal sagnir
um Ísland bók úr bók, mann fram af manni, og ummyndast,
aukast og vaxa, alveg eins og bæjaþvaður í munni
göngukvenna.
Fimmtánda öldin er hið myrkasta tímabil í sögu Íslands;
þá var þvínær ekkert ritað um söguleg efni og
því vita menn fátt um viðburðina og ástandið annað en
það, sem lesa má saman úr bréfum og gjörningum; þá
var ekkert ritað nema tíðabækur, riddarasögur og rímur;
þó bókvísin væri nærri dáin út, þá lifðu þó kvæðin á
vörum þjóðarinnar og eru sumir kviðlingar frá þeim tímum
alls eigi óliðlegir. Ástand landsins var þá mjög bágt;
í nálægum löndum var því nær alstaðar hin mesta
óöld og óstjórn; hér á landi voru biskuparnir því nær
allir útlendir; voru þeir ókunnugir landsháttum, eyðslusamir,
ofstopafullir og ágjarnir, og beittu opt hinum mestu
rangindum, þegar þeir voru að reyna að klófesta jarðir
eða peninga. Eins og eðlilegt var höfðu slíkir menn ekki
mikinn tíma til að hugsa um bókmenntir og skóla, enda
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
