Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
3
djöflatrú og flestir skoda nátturuna eingöngu gegnum gleraugu
hinnar svörtustu kreddutrúar.
Með Guðbrandi biskupi Þorlákssyni og samtíðarmönnum
hans fer hið andlega líf að vakna úr dái. Vér höfum áður
sýnt, að siðabreytingin kom því til leiðar, að fleiri ungir menn
leituðu sér menningar 1 útlöndum, en áður hafði verið; hin
þýzka verzlun var þá í sem mestum blóma, svo íslendingar
áttu hægt með að leita þangað, sem mest var menningin,
enda dró hin nýja trúarkenning þá, sem aðrar þjóðir, til
frum-stöðva siðbótarinnar, til Þýzkalands. Utanferðir Islendinga
til Þýzkalands héldust alla 16. öldina og fram á hina 17., en
eptir það að einokunin komst á fækkaði ferðum þangað,
flestir fóru ekki lengra en til háskólans í Kaupmannahöfn;
fram eptir 17. öldinni fara þó nokkrir lengra til að leita sér
menntunar, til í^ýzkalands, Hollands o. fl. landa, en þeini
fækkar, eptir því sem líður á öldina. Af íslenzkum
fræði-mönnum, sem á 17. öld menntuðust í öðrum löndum en
Danmörku, má t. d. nefna þessa: Þórður biskup Þorláksson
var við bóknám í Wittenberg, Gísli sýslumaður Magnússon
var um tíma í Leyden og ferðaðist um England og Þýzkaland,
Þorkell Arngrimsson fór til Hollands og Noregs, Þorsteinn
sýslumaður f’orleifsson frá Hlíðarenda (1635—1705) stundaði
bóknám í Haag, Rotterdam og Hamborg,1 Björn sýslumaður
sonur Vísa-Gísla var við nám í Hollandi og Englandi, og
bróðir hans Þorleifur dó við háskólann í Oxford 18 vetra,
Halldór sonur Brynjólfs biskups var 4 ár á Englandi og dó í
Yarmouth 1666. Ólafur Hallsson (f 1681) fór til Þýzkalands
og var við nám í Jena, Wittenberg, Rostock, Hamborg og
Lubeck, var síðast prestur i Grímstungu, sneri mörgum
guðsorðabókum á íslenzku og vildu margir kjósa hann til
biskups, er Gísli Þorláksson var kosinn.2 Ymsir aðrir
Islend-ingar ólærðir hafa eflaust farið til útlanda. þó fárra sé getið;
’) Bogi Benediktsson: Sýslumannaæfir I. bls. 387.
2) Specimen Islandiæ non barbaræ, hdrs J. S. 333—40. bls.273—82;
þar segir að séra Ólafur hafi verið fæddur 1605.
1*
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
