Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
91
þess, að menn 1 þá daga hafi lialdið, að hinn versti óþverri
væri bezt lækning við flestum meinsemdum1.
Það sem Jón Guðmundsson ritar um steina er lakast,
það er varla annað en hjátrúarbull og lokleysa og hefir hann
tekið það flest úr útlendum bókum; sjálfur hefir Jón enga
hugmynd haft um steinafræði og því nær enga steina þekkt.
Um steina getur hann nokkuð í riti því, er hann kallar
»Tidsfordríf«,og er fyrsti hlutiþess rits mest um steina; stundum
er sá kafli sérstakur i handritum og fyllri en i Tidsfordríf. og
heitir þá eingöngu: »Nokkrar fáar greinir um vora jörð og
hennar undarlega náttúru fram yfir önnur meiri og stærri
lönd«2. Efnið er mestallt tekið úr útlendum bókum, en fært
í stýlinn og sagðar ýmsar sögur til að sanna náttúrur og
dyggðir steinanna, og er þar fátt af viti. Demantar segir hann
að séu nógir á íslandi t. d. i Glerhallavík, og einn segist hann
hafa séð á Skarði hjá Daða og Þorleifi Bjarnasonum, og var
sá steinn jafn mikils virði eins og 10 hndr. jörð: 17 demanta
segist hann hafa átt sjálfur, en missti þá með kistu sinni.
bókum og klæðum þeirra hjóna »vorum við rænd því. 1 því
trausti sem optar, aó við mundum aldrei lög fá. Ari
Magn-ússon mundi okkur annað hugað liafa«. Jón átti marga aðra
dýrmæta náttúrusteina; einn þeirra, sem hann hafði lengi
borið á sér, ginnti danskur maður af honum og »strax um
veturinn eptir byrjaðist ásókn og svik Olafs illa Náttúlfs af
’) Eiginhandarrit (hrot) Jóns lærða af læknigabók hans, hdrs. J. S.
nr. 401-4°, hefir þennan titil »Um nokkrar grasanáttúrur, probatæ vel
flestar. og þeirra hluta, sem hér í landi mega fást til lækninga og
linunar manna meina. samanskrifað af J. G. S. Eptir forlagi og
bréf-legri ávísan þess hugljúfa heiðursherra M(ag) B(rynjólfs) S(veinssonar).
Jeg veikur kall viljan syne«. Önnur handrit hafa ýmsa aðra titla t. d.
Stokkhólmshandritið 64. fol.; hdr. J S. 107-4°; hdrs. Bmf. Ivmh. 167-4°;
hdrs. J. S. 418-8vo; Lbs. 406-4°, 223-8°; luirs. Bmf. í Rvík 41 B. í
Lbs. 264-8vo eru og töfrabrögð og lækningar eignaðar Jóni lærða.
2) Með þessum titli er sérstakt rit í hdrs. J. S. 158 fol. og segir
þar. að það sé ritað eptir eiginhandarriti Jóns lærða frá árinu 1617;
Tidsfordríf ritar Jón 1644, svo eptir þessu ætti steinarit þetta að vera
eldra en önnur náttúrurit Jóns; ritið getur ei verið svo gamalt í þessari
mynd. þvi þar er talað um ásóknir Ólafs Péturssonar Náttúlfs o. fl., er
seinna gerðist.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
