Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
114
getur hann einnig og hverina. í’orlákur Skúlason segir, að
hann hafi fyrir hérumbil 30 árum verið á siglingu milli
ís-lands og Danmerkur. og 80 milur frá íslandi hafi komið yfir
skipið þvkkt öskuský, svo að seglin sortnuðu og sporrækt
var á þilfarinu. Aska féll þá einnig í Færey.jum og gjörði
þar nokkurn skaða á túnum manna, þá féll og aska norðan
til i Noregi1. Þar sem Þorlákur biskup talar um hveri, segir
hann, að við Haukadal sé reyndar uppspretta, sem að ætlun
manna breyti nálægum hlutum, er vatnið fellur á, i stein, en
hann segir, að það sé sín skoðun, að hlulir, sem látnir séu i
hverinn, steingjörist ekki, en harðni af brennisteinskenndri
vætu, er allt af gufar upp, eigi skyndilega heldur á löngum
tima, en haldi þó eðli sínu og efni. Enn fremur getur
hann þess, að laugar mátulega heitar og hverir er gjósa, séu
víða annars staðar á landinu. og heldur að hitinn komi af
bruna brennisteins niðri i jörðunni og vatnið kastist upp af
vindum neðan jarðar. Eitraðir brunnar segir hann að hvergi
séu til á íslandi og enginn hafi heyrt um þá getið2.
Brynjólfur Svehisson (1605—1675) var einn af merkustu
biskupum landsins og hinn mesti fróðleiksmaður; um æfi hans
þurfum vér ekki að tala hér, með því að um hann hefir opt
áður verið ritað allitarlega á íslenzku. Brynjólfur biskup
fékkst mest við málfræði og íslenzka fornfræði og var í þeim
greinum framar en flestir samtiðarmenn hans; hann ritaði og
um lækningar, sem vér fyrr höfum getið, en ekki veit eg til,
að neitt landfræðisrit liggi eptir hann, nema skýrslan til Otto
Krag.
Brynjólfur biskup Sveinsson hrekur ýmislegt, er þeir segja
skakkt um ísland, Gerhard Mercator og Jodocus Hondius, og
’) Hér er líklega átt við Heklugosið 1619, það ár kom Þorlákur
biskup Skúlasou í fyrsta sinn út hingað frá háskólanum.
*) porlákur Skúlason: Responsio subitanea ad collectanea quædam
ex Historicis. qui de Islandia scripserunt, desumpta. et a nobilissimo
viro Dn Othone Kragh clementissimi regis nostri Christiani IV.
secre-tario, domino meo et fautore ad me transmissa. Ad ejusdem nutum
et voluntatem concinnata. Hole in Islandia Anno Dni 1647. Gammel
kgl. Samling, nr. 2856-4°, 30 bls. smátt skrifaðar.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
