Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
213
vexti og grannir. Peyrére talar dálitið um ferðalög á
ís-landi og vegi, og segir að þar sé ómögulegt að rata nema
með kompás, og svo séu sett merki. þar sem dýpi snjóarins
er mest, svo menn ekki detti þar niður í; annars segir hann,
að íslendingar, bæði vegna fjárbeitar og fiskiveiða, búi fram
með ströndinni, en upplendið sé eintóm öræfi. í seinasta
hluta ritsins er Peyrére að reyna að sanna gegn Arngrími,
að á íslandi hafi verið mikil byggð og jafnvel kristni löngu
fyrir fyrstu landnámstiö, er íslendingar telja, og ætlar þvi, að
ísland sé Thule, er grískir og latneskir höfundar nefna; öll
röksemdaleiðsla hans í þessu máli er þó ekki annaö en
vandræðabull, byggt á misskilningi.1
Þá kemur Martiniere til sögunnar, hann segir að Friðrik
III. hafi 1647 stofnað tvö félög, til þess að efla verzlun þegna
sinna, átti annað félagið að verzla á Islandi, hitt í öðrum
norrænum löndum. Seinna félagiö, er rak verzlun í Noregi,
sótti til konungs um leyfi til þess, að leita til enn nyrðri
landa sér til hagnaðar, og fékk leyfið, voru þá gerð út 3 skip
i Kaupmannahöfn og var Martiniere læknir á einu þeirra
Frá Kaupmannahöfn fóru þeir svo 1653 til Noregs og
flækt-ust þar norður með landi, komu til Bergen og Þrándheims
og sigldu svo norð.ur að heimskautsbaugi; þar komust skipin
ekki áfram fyrir logni, þá sendu þeir bát í land, til þess að
ná í finnskan galdramann,2 er gæti selt þeim vind, loks náðu
þeir i galdramann, hann kom út á skipið og festi dulu við
seglskaut þeirra á fremra mastri og hnýlti á hana þrjá hnúta,
sem þeir áttu að leysa sér til byrjar; fyrir viðvikið fékk hann
tóbakspund og tíu krónur í silfri. Þeir fengu góðan byr af
tveim fyrstu hnútunum, en versta illviðri og hrakningíi, er
þeir ieystu þriðja hnútinn. Síðan komust þeir til Varanger
!) Isaac de la Peyrére: Relation de l’Islande. Paris 1663-8vo. Eg hefi
farið. eptir útgáfunni. sem prentuð er i Recueil de voiages au Nord.
Amsterdam 1715, I., bls. 25—72.
*) Vindsala Finna var vel kunn á íslandi á 17. öld, í Gandreið
Jóns Daðasonar stendur: »Lappafinnar kunna að fýsa i kamp á
Ása-Þór og vekja storma og stórvinda, einkum þaðan sem blæs í þeirra
fæðingartíð*. Ny kgl. Samling, nr. 76. fol., bls. 153.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
