Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
232
þess. Arngrímur skiptir riti sínu í þrjá kafla: 1° um ástand
landsins til forna, 2° um orsakir apturfararinnar, 3°
uppá-stungur um viðreisn landsins. Fyrsti kaflinn er
ómerkileg-astur og ekkert á honum að græða. I öðrum kafla sýnir
Arngrímur fram á, að harðindin, þó þau opt hafi verið mikil,
hafi eigi svo mjög steypt landinu sem flestir halda, hann færir
rök að því, að orsakir apturfararinnar hafi einkum verið
sigl-ingarleysi, einokunarverzlun og það, að kornyrkja lagðist
niður, og svo eigi sizt vankunnátta íslendinga i því að
bjarga sér; sýnir hann ennfremur með ýmsum dæmum, hve
skaðleg einokunin sé. I þriðja kafla telur höf. þau meðul,
er hann ætlar, að bezt séu landinu til framfara. Arngrimur
vill láta senda jarðyrkjumenn úr ýmsum héruðum 1
Dan-mörku til íslands, til þess að sá og plægja, með því geti menn
bezt séð, hver jarðyrkjuaðferð sé hentugust; hann segir, að
korn þrífist svo vel á Færeyjum, að ein tunna útsæðis gefi
af sér 16—20 tunna uppskeru, nú sé náttúra Islands hin
sama og á Færeyjum og því sé engin ástæða til að ætla
annað, en að korn þrífist þar eins vel. Ennfremur vill
Arn-grímur láta auka garðyrkju, rækta kál, hör, hamp, humal
o. fl., hann vill láta styðja jarðyrkju og kvikfjárrækt á ýmsan
hátt, flytja til landsins hænsni, endur, gæsir og svín og reyna
bíflugnarækt. Arngrímur vill og láta styrkja fiskiveiðar og
stingur upp á, að efnamenn skjóti saman fé til þess að
kaupa þilskip, hann hvetur og til hvalaveiða, og getur þess,
að Frakkar, Spánverjar og Hollendingar veiði hvali við
Is-land og Grænland og græði á því stórfé; hann talar og um
silungsveiði og um not þau, er menn geti haft af
brenni-steini og öðrum efnum úr steinaríkinu; hann vill láta planta
skóga, og ímyndar sér, að eik, beyki, fura og greni muni geta
vaxið á íslandi.
Arngrimur talar einnig um samgöngurnar, og er í því
efni skynugri en flestir eða allir samtiðarmenn hans, hann
vill láta bæta vegi og byggja skútur. Skúturnar eiga að fara
hafna á milli strandlengis og flytja farþegja og farangur; nú
segir hann, að bezti bjargræðistíminn gangi til ferðalaga og
sé það mikið mein. Arngrímur heldur, að árnar megi, ef
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
