Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
152
gryti á stöku stað, að þeir hvggja. Paijkull getur um diabas
úr Esju1 og Schirlitz lýsir þesskonar grjóti norðan úr
Víði-dal2. Milli blágrýtislaga eru sumstaðar lög af nærri hreinu
olivin-grjóti og anorthit-steini3 og hefir Zirkel lýst þeim.
Blágrýtisgangar eru opt nefndir hjá hinum eldri
jarð-fræöingum og einstökum þeirra lýst, en litiö hefir verið um
þá ritað í samanhengi. Krug von Nidda lýsir göngunum vel
og ítarlega og sér, að þeir hafa ekkert raskað
blágrýtislögun-um, sem þeir ganga gegnum, hann vekur og athygli á því,
að gangar hafa stundum tvær súlnaraðir, er mætast í miðju,
og þar er stundum tómt rúm á milli4. Sartorius von
Walt-ershausen veitti göngunuin sérstaklega eptirtekt og mældi
stefnur margra þeirra, hann segist viða hafa séð samband
þeirra við lárétt blágrýtislög og iýsir súlum þeirra og
gler-böndum á takmörkum þeirra; höf. mældi stefnu 34 ganga við
Djúpavog og Berufjörð og ýmsa ganga við Vopnafjörð, á
Við-ey og við Esju, og kemst hann að þeirri niðurstöðu að þeir
þvínær allir gangi tii NA., en fáeinir þvert á hina til NV.,
ber hann þetta saman við gangstefnur á Suðureyjum og
við-ar. Þessar athuganir voru þó allt of fáar til þess að draga
af þeim almennar álvktanir5. Bunsen rannsakaði efni
nokk-urra ganga og sýndi meðal annars á líparít-gangi i Esju að
kísilsýran fór minnkandi frá miðju út aó hliðarsteininum,
gangurinn var hvitur að innan, en dekkri og járnblandaðri er
út dró6. Th. Kjerulf skoðaði marga ganga, mældi stefnu
þeirra og fann að hún var miklu breytilegri en Sart. v. Walt-
’) C. W. Paijkull: Islaads bergsbyggnad. bls. 18-19, 32, 49-50
og Neues Jahrbuch fiir Mineralogie 1868. bls. 60—61. F. Zirkel:
Lehr-buch der Petrographie I., bls. 447.
s) P. Schirlitz: Isl. Gesteine, bls. 31—35.
3) Mjög hreint og einkennilegt anorthit-grjót fann eg í Hrappsey
1890 og hefir dr. A. E. Törnebohn rannsakað það. Th. Thuroddsen:
Geologiske Iagttagelser paa Snæfellsnes. Bihang till Vet. Akad. Handl.
Stockholm. Bd. 17. Afd. II. Nr. 2, bls. 15.
*) Karsten’s Archiv VII., bls. 515-520.
s) Sart. von Waltershausen: Physisch-geogr. Skizze von Island 1847,
bls. 53-61, 134—135.
6) Poggendorffs Annalen Bd. 83. 1851, bls. 211.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
