Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
266
Xautpeiiiiigsrækt
Lætur þá nærri fyrri viðtekiuni venju, sem alstaðar eða
viðast á landinu er i tiðkan, að sú kýr sé gild kölluð, sem
borið hefur fyrir miðgóu, einhverntíma frá jólaföstuinngangi.
A þess hér að gæta, að kýrin með þessum burði hefur
alla sumarnyt eftir sinum kostum, og kemur eigi fyrr
inn á gjöf um haustið en hófi sætir, þó haustveður megi
verða mjög snemmbærum kúm orsök til inuistöðu. Og ef
þær kýr eru nytsamar, sem seint á jólunum og til miðgóu
burð eiga, þá er von þær muni mjólka um kálfburðinn
framan af vetrinum og vera léttari á fóðri, þá stund sem
þær standa geldar*. Lögmenn tóku það fram 1693, að gild
huudraðskýr ætti að bera einhverntima á vetri.1) Pessi
fyrrgreindu ákvæði hafa eflaust staðið i sambandi við hina
islenzku og norsku venju að hugsa mest um sumargagn
kúnna, reyna að treina lifið i þeim á vetrum ög foi’ðast
sem mest að gefa þeirn snemma á haustin, heldur láta
þær ganga úti sem lengst fram eftir.2)
0- L. Bæröe, sem álítur hið islenzka kúakyn betra en
hið norska, telur það hafa verið mikinn hagnað fyrir
is-lenzk kúabú og bætt kynið, að kýrnar hafa alment verið
snemmbærar, en skaða fyrir norsk bú, að kýrnar hafa
ver-ið hafðar siðbærar. Þegar kýr bera á liaustin. eða snemma
vetrar, og eru þá töðufóðraðar, notast sumarbeitin betur,
þær eru í tiltölulega góðu standi á vorin og græða sig svo
smátt og smátt. Islendingar liafa getað þetta, af því þeir
hafa eigi þurft eins mjög á sumarnyt kúnna að halda vegna
9auðamjólkurinnar. sem þeir þá höfðu.3)
Afrakstur kúabúa hefir frá öndverðu verið mjög
þýð-ingarmikill fyrir bjargræði islenzkrar alþýðu. nautpen-
ingsræktin hafi eigi skapað miklar verzlunarvörur, þá hefir
velliðan allra sveitaheimila verið mjög undir henni komin,
af því þaðan hefir fengist lang mest af þeim mat, sem
’) Atli 1783, bls. 123.
’) Páll Briein ætlar, að ákvæði Jónsbókar hafi verið tíutt til
Is-lands úr norskum lugurn (Lögfræðingur I. bls. 110—111), en það þarf
ekki til, venjurnar voru hinar sömu i báðum löniunum.
s) Bæröe: Kvæget páa Island bls. 150.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
