4 Oratio sæculo initio sensim imminutum esse, deinde autem celeriore cursu sic exolevisse, patrio sermoni cedentem, ut ex auditoriis professorum præter ipsorum philologorum quasdam scholas et exercitationes jam omnino exsulet, in his autem festis coetibus exiguæ quædam et misellæ reliquiæ supersint, et dicentibus plerumque et audientibus molestæ. Quum autem rei considerandæ initium repeterem ab ecclesiæ catholicæ nostræque et ab ipsorum reformatorum judiciis de litteris antiquis et simul ad omnem litterarum et artium insecutis sæculis condicionem animum circumferrem, videbar mihi animadvertere, interdum ab iis, qui restitutum tandem aliquando in sua jura patrium sermonem laudarent, in re et recta et necessaria commemoranda tamen paulo iniquius et acerbius de superioribus temporibus judicari et in unam rem eas querelas reprehensionesque conferri, quæ ad plures conjunctim pertinerent, et obscurari nonnihil cum periculo erroris apud imperitos quandam institutorum academicorum proprietatem, neque prorsus inutiliter inepteve facturum credebam, si quis, quoniam ipsa summa res controversiam jam non haberet, adhibito judicii temperamento ab re justissima omnem iniquitatis errorisque accessionem arceret. Neque tamen hanc dicendi materiam nunc sumere in mentem venisset, nisi crederem, perpaucas ex hoc loco posthac habitum iri Latinas orationes, fierique posse, ut hæc ipsa hodie ejus totius consuetudinis in nostra academia quasi parentalia essent; in parentalibus autem quæ habeatur oratio, eam æquum est et ejus, cui parentetur, benevolam mentionem habere et nimis severi judicii deprecationem. Quod autem occurrebat, quum paucissimi nune omnino Latine dicentem libenter aut saltem æquis animis audirent, minus etiam fortasse vos de Latine dicendo orationem Latinam laturos esse, videbar mihi non impudenter a vobis petiturus esse, ut, si alios his annis non raro saltem conquerentes pluribus verbis de molesto Latini sermonis usu audivistis, mihi, Latinæ linguæ professori, paulo plus concederetis in hoc argumenti genere libertatis. Dicturus sum enim de usu linguæ Latinæ e coetibus academicis sine contumelia et judicii errore dimittendo. Ac primum positum esto, me non coactum invitumque ideo tantum, quod nulla jam sit spes veteris consuetudinis