72 F. Gustafsson: conscripsit, intellexi; neque enim omnia, quae subtilius is quidem quam elegantius protulit ex Terentii maxime sermone, satis a me intellecta esse confiteor. Iam de ipsa origine uć particulae quid sentiam si a me quaeritis, nescire me malo concedere quam incerta pro certis habere. Quos plerique putant esse quasi gradus ortus: quotei, cutei, ulei, uti, ut, eos gravibus defendere poterunt argumentis, modo videant ne multum distet primaria significatio ab ea radice quae estin quot, quotus, quotidie, quam quidem ab illis discerni non oportet. Ego potius ad eam sententiam inclino, sicut zam et num, ita αἱ et ut esse cognatas, huic (ut) post additum esse demonstrativum 7, ut fieret uti; significationem autem eius omnium primam fuisse exclamativam, adfirmativam, amplificativam ; ita exempli causa gradu tantum, non re inter se differre haec enuntiata: ać pulcher est, ut pulcher est; primitus ita fuisse; postea nam explanativam et aft adversativam, num et ut interrogativam vim nanctas esse. Utut haec res se habet, iam in antiquissimo sermone latino interrogativa vis uć particulae manifesta est, eaque eiusmodi ut non tantum ad ipsum enuntiatum, sed etiam ad certa verba accuratius definienda pertineat — «Wortfragen» in hac re dicunt Germani. Eius usus ex Dahli thesauro haec repeto exempla: uí morata est mulier, ut videtur mulier, ut eam credis, ut vales, uti vales; in parataxi: e/oquere, ut haec res obtigit; ad hypotaxin iam hoec accedit: uti sit de ea re, eloquar; similia illa existimo: sci, ut dicam; narra omne ordine, ut factum sit. Meram iam hypotaxin plerique agnoscent in hoc exemplo (Ciceronis: quid agas et ut te oblectes, scire cupio. Haec significatio permultis locis reperitur, quamquam iam Plauti aetate quasi emergebant hae interrogandi particulae: guem ad modum, quo modo, quo pacto, qui, aliquanto crebrius usitatum, alia. Quam late pertinuerit hic ut particulae usus in cotidiano sermone, vel ex hoc uno elucet: ut vales, quod certe usitatissimum fuit. 1 Pauca ex Dahlii libro satis habui exscribere; in Plautinis exemplis, quae ipse collegi plurima, selecta quaedam hic proferam; editionem sequar maxime Ritschelianam secundam.