De ut particula 73 Itaque etiam in relativo vel comparativo, qui vocatur, ut particulae usu non dubito quin saepe aut insit re vera aut una subaudiatur eadem illa interrogativa significatio. In Plauti Trinummi v. 160 Calliclen narrantem interpellat his verbis Megaronides: pro di immortales, verbis paucis quam cito alium fecisti me: alius ad te veneram. Sequuntur illa: set ut occepisti perge porro proloqui, i. e. «men hur var det du började, fortsätt att tala vidare». Continuat ita Callicles sermonem: quid tibi ego dicam? et q. s. Totius loci colorem, ut ita dicam, parum servare et veram uft particulae significationem parum curare mihi videtur, si quis eum ita interpretatur et vertit, ut evanescat vis interrogativa. Similiter, cum dicitur: esíne ita, ut tibi dizi, vel fac ut dizi, vel ut iubes, ita faciam, vel ut vis fiat, interrogativum primitus uć fuisse puto. Relativa tamen ratio uć particulae iam apud Plautum multum adiuvatur repetitis saepius iisdem verbis, quibus debilitaretur ut, et positis una cum zé eius modi vocibus, quales sunt síc, ita, item, proinde, quibus saepius additis formulas quasdam enuntiati relativi certas atque etiam vocabulum proprium sícut exstitisse quis neget? Sed redeo ad eam uf particulae significationem, unde exii, qualis erat in illo: ut vales? quam vidimus coniunctivo vel potentiali modo adhibito paululum mutatam potuisse ad res, quae fierent vel factae essent, referri, sicut zarra ut res sit, narra ut res gesta sit. Verum etiam de rebus gerendis is modus adhiberi potest. Ita si dicitur: uti nunc faciam vel ut nunc faciam, non multum distat ab hoe: quid nunc faciam. Tale enuntiatum si ad rem certam refertur, praesertim si ad personam quoque certam, secundam vel tertiam pertinet, facile optative videtur expressum. Qua in re fortius illud utinam poni consentaneum est, i multo rarius quam uti, ut. Itaque in Plauti Milite glorioso v. 1009 Milphidippa cum dicit utinam . . . conveniundi mihi potestas evenat', non rem solum ipsam spectat, sed etiam quo modo fieri possit. 1 Ita ex Ritschelii coniectura Goetz; eveniat codd.