talet er mindre enn i noko anna norsk bispedøme. Av dei barn som vart fødde i bispedømet 1952 vart ca. 5 % fødde utanfor ekteskap. Bispedømmet har 178 sokner, som er samla i 98 prestegjeld og i 15 prosti. Det folkeleg-religiøse livet ber merke av dei nasjonal-kyrkjelege minne som knyter seg til Stiklestad og Nidaros-domen. Atterreisinga av domkyrkja, som har pågått i snart 100 år og ennå ikkje er fullført, lokkar fram kyrkjeleg interesse generasjon etter generasjon. Den nære kontakt som Trøndelag har med Sverige og svensk kyrkjeliv, gjev truleg og næring for nasjonalkyrkjeleg tankegang. Folkehøgskolar og kristelege ungdomsskolar har fremja synet for det nasjonale og det kristelege mellom ungdomen. Det organiserte arbeid for heidningmisjon og indre misjon har godt feste i bispedømet. I Trondheim er hovudsetet for Norges Finnemisjonsselskap. Biskoppar: Adalbrikt ca. 1080; Simon —ca 1139; Ivar Skrauthanske; Reidar —1151 (utnemnd til erkebiskop, men kom ikkje i funksjon); Jon Birgersson, tidlegare Stavanger-bisp, opnar rekkja av erkebispar i Nidaros, 1153—57; Eystein Erlendsson 1161—88; Eirik Ivarsson 1189—1205, d. 1213; Thore Gudmundsson 1206—14; Gudthorm 1215—24; Peter 1225—26; Thore den trøndske 1227—30; Sigurd Tafse 1231—52; Sørle 1253—54; Einar Smørbak 1255—63; Håkon (tidlegare i Oslo) april—aug. 1267; Jon Raude 1268 —82; Jørund (tidlegare i Hamar) 1287—1309; Eiliv Arnason 1311—32; Pål Bårdsson 1333—46; Arne Vade 1346—49; Olav 1350—70; Thrond Gardarson 1371—81; Håkon Ivarsson valt, resignerte 1381; Nicolaus Rusare 1382—86; Vinald Henriksson 1387—1402; Eskil 1404—28; Aslak Bolt (tidlegare i Bjørgvin) 1430—50; Olav Throndsson, valt, resignerte 1450; Henrik Kaltisen 1452—58, d. 1464; Olav Throndsson, valt på nytt, 1459—74; Gaute Ivarsson 1475—1510; Erik Valkendorf 1510—22; Olav Engelbriktsson 1523 —837, d. 1538. Torbjørn Bratt, opnar rekkja av evangeliske superintendentar, 1546—48; Hans Gaas 1549— 78; Hans Mogenssøn 1578—95; Isak Grønbæk 1596—1617; Anders Arrebo 1618—22; Peder Skjelderup 1622—42, d. 1646; Erik Bredal 1643 —72; Arnold de Fine mai—nov. 1672; Erik Erikssøn Pontoppidan 1673—78; Christoffer Hanssøn Schletter 1678—88; Peder Krog 1688 39 1217 NIETZSCHE —1731; Eiler Hagerup 1731—43; Ludvig Harboe 1743—48 (deretter til Sjælland); Frederik Nannestad 1748—58 (deretter til Oslo—Hamar); Johan Ernst Gunnerus 1758—73; Marcus Frederik Bang 1773—89; Johan Christian Schønheyder 1788—1803; Peter Olivarius Bugge 1803 (1804) —42, d. 1849; Hans Riddervold 1843—48 (deretter kyrkjeriksråd), d. 1876; Hans Jørgen Darre 1849—60, d. 1874; Andreas Grimelund 1863— 83, d. 1896; Nils Jakob Laache 1884—92; Johannes Skaar (tidlegare i Tromsø) 1892—1904; Vilhelm Andreas Wexelsen 1905—09; Peter Wilhelm Bøckman (tidlegare Tromsø) 1909—23, d. 1926; Jens Gran Gleditsch 1923—28, d. 1931; Johan Nicolai Støren (tidlegare Tromsø) 1928— 45; Arne Fjellbu 1945—. Litt.: L. Daae, Throndhjems stifts geistlige historie fra reformationen til 1814 (Throndhjem 1863); Festskrift udgivet i anledning af Throndhjems 900 aars jubilæum 1897 (Throndhjem 1897); Throndhjem i fortid og nutid 997—1897 ... udg. af H. G. Heggtveit (Horten 1897); Erkebispestol og bispesete i Nidaros 1153—1953 1 (Oslo 1954). A. S. NIETZSCHE, Friedrich (1844—1900), tysk filosof og digter. N. stammede fra et præstehjem i nærheden af Lützen, studerede klassisk filologi og blev 1869 professor i Basel. På grund af sygdom mätte han dog allerede 1879 opgive stillingen, og de flg. år kæmpede han tappert mod sygdommen. Ofte opholdt han sig i Engadin eller ved Revieraen og skabte her sit originale forfatterskab, i hvilket han hånede den overleverede kulturs dannelsesidealer og angreb dens moral, idet han med profetisk varme pegede frem mod en højere kultur og moral, men samtidig lovpriste det lidelsesfyldte liv, der er godt, som det nu engang er, og rigeligt gentagelsen værd. Det var særlig med Georg Brandes’ i 1889 offentliggjorte forelæsninger over N.s »aristokratiske radikalisme», verdens opmærksomhed henledtes på ham; men s. å. blev han sindssyg. Hans Kristushad, som han havde suggereret op til sygelig voldsomhed, slog om til identitetsforestilling og fik ham til i et brev til Brandes at underskrive sig »den korsfæstede». De sidste 11 år af sit liv var han ude af kontakt med omgivelserne. N.s første skrifter var af kulturfilosofisk 1218