DEN NORSKE LUTHERSKE FRIKIRKE no vart stilt på hard prøve om dei evna vedkjenna seg kristendomen utan kompromiss og halda oppe kyrkja. For misjonær-staben melde det seg nye oppgåver. Alt i 1948 vart det tatt opp arbeid ìi Etiopia, der keisaren helsa misjonærane velkomne. I 1949 kom det i stand misjonsverksemd i Hongkong og i Japan, i 1950 i Tanganika, og i 1952 på Formosa. Då no alle misjonsmarkene låg utanfor det kinesiske fastlands-rike, høvde det gamle namnet ikkje lenger. I staden for Det norske lutherske Kinaforbund tok organisasjonen ì 1949 namnet Norsk luthersk misjonssamband. Organisasjonen har i 1954 ca. 4.259 misjonslag og ca. 150 misjonærar, derav i Etiopia 58, i Japan 23, i Tanganika 17, i Hongkong 5 og på Formosa 4. Litt.: P. S. Eikrem, Johannes Brandtzæg. Hans liv og virke (Oslo 1934); Det norske lutherske Kinamisjonsforbund gjennom 50 år. Utgitt av hovedstyret (Oslo 1941); Misjonærer i Det norske lutherske Kinamisjonsforbund 1891—1941 (Oslo 1941); O. Handeland, A. Tiltnes og A. Vik, Den lille jubileumsboka, Misjonskurset pr. brev, kurs 14, 16, 18 (Oslo 1944); Riket kommer, Norsk luthersk misjonssamband, Årbok 1953. Utgitt av hovedstyret (Oslo 1954). Tidsskrifter: Kineseren, årg. 1891—1936; Utsyn, årg. 1937— 1954. A. S. DEN NORSKE LUTHERSKE FRIKIRKE. Dei første norske lutherske frikyrkjelydane vart organiserte i byane Moss, Horten, Arendal, Risør og Halden 1877 og i Oslo 1878. Desse seks lokale samfunn gjekk i 1878 saman til eit presbyterium med eit samla medlems-tal på 392. Året 1899 hadde dette frikyrkjesamfunnet 3.908 medlemer med nattverdrett, ordna i 29 kyrkjelydar. Dette året vart det gjennomført ein organisasjon med tre presbyterier og ein synode som over-instans. Frå 1947 er det fire presbyterier under synoden. I 1953 var 17.769 personar tilslutta samfunnet og av desse var det 6.805 medlemer med nattverdrett, ordna i 64 kyrkjelydar. Av medlemene bur om lag ”/, i byane. Det finst medlemer av denne frikyrkja i alle fylke, men det største talet finst i sjø-fylka frå Østfold til Vest-Agder og i Nordland fylke. Denne kyrkja var lenge det største religiøse samfunn utanfor folkekyrkja (no 1267 er pinsevennene det største samfunnet). Juridisk vert ho rekna som dissentar-samfunn, men fordi ho byggjer på dei evangelisk lutherske vedkjenningsskriftene (sv. bekännelseskrifter), har ho visse ser-rettar. Medlemene kan t. eks. verta religionslærarar i offentlege skolar på same vilkår som medlemer av folkekyrkja. N. kom som ei frukt av kyrkjelege brytingar under dei store vekkingar på 1850— 70-talet. Mange av dei vekte, også prestar, reagerte mot at openlyst ubotferdige menneske fekk absolusjon og nattverd utan privat skrifte, og at den statsbundne kyrkja ikkje makta reformera seg sjølv. Prestane J. St. Munch og Paul Wettergreen la ned si presteteneste av samvits-grunnar og gav for ei tid frikyrkjerørsla sin moralske stønad og si arbeidskraft. Skotsk presbyterial-synodal kyrkjeordning vart mønster i det praktiske, og Rosenius-rørsla (frå Sverige) sette merke på forkynning og sjelesorg i det nyskipa samfunnet. Kyrkjetukt var eit viktig moment i kyrkjeordninga, og borna som veks opp innan samfunnet får ikkje nattverdrett og fullt medlemskap utan prøving og vitnesmål om personleg kristenliv. N. har hatt varig kontakt med Evangeliska Fosterlandsstiftelsen, Bibeltrogna Vänner, Luthersk Missionsforening i Danmark og Det lutherske Brodersamfunn (Lutheran Brethren) i USA. Frå 1921 har frikyrkja drive den kristelege folkehøgskolen Fredtun ved Larvik, eit sentrum for ungdoms-arbeid, og frå 1946 bibelskolen på Bjørnegård ved Oslo. Norsk luthersk Forlag vert drive sidan 1937. Litterære organ: »Budbæreren» og »Nuorttanaste» (Aust-stjerna), det siste for samefolket. Litt.: Den norske evangelisk lutherske frikirke gjennom 75 år. Utgitt av synoden (Oslo 1952); Budbæreren (Oslo; årg. 1953 og 1954). A. S. DET NORSKE LUTHERSKE INDREMI- SJONSSELSKAP. Lokale indremisjonslag vart skipa i Skien 1853, Christiania (Oslo) 1855, Sarpsborg 1860, Bergen 1864, Bodø 1864 o.s.v. Større lokal-organisasjonar for indre misjon kom i stand 1864 (Sunnhordland, Hardanger og Voss) og 1866 (Lange- 1268