Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
FRÁSAGNIR UM SKÓLALIF.
85
að þegar einn af hans lærisveinum, Þorvaldur Böðvarsson,
var að búa undir skóla son sinn Böðvar, nú emeritprest á
Melstað, hafði hann latínska grammatík, sem þessi Páll hafði
samið, og honum þótti hún betri, en sú sem brúkuð var þá
í skóla. Þegar þessir voru kennarar í Skálholti um þau ár,
er hér eru tiltekin, svo eru líkindi til að vel hafi farið, þvi
báðir stunduðu vel sitt embætti. En kennsla var þar
ríg-bundin og allt miðaði til þess, að gera lærisveina vel að sér
í latínu og biblíufróða. Þannig var piltum gert að skyldu að
tala latínu og þá hafði optheyrst: nigrissimus og bonissimus
og transbrekanispicio. Kennslan var svoleiðis rígbundin, að
í neðra bekk áttu piltar bara að læra svokallaðar artes:
Donat, Grammatik, eg held Melanchthons, sem Jón biskup
Arnason lagði ut og lét prenta i Kaupmannahöfn, lesa Nepos
og læra gríska grammatík, sem var ekkert nema hneigingar
orðanna skrifaðar. feir sem voru tvö ár í neðra bekk lásu
einn guðspjallamann í grisku, en urðu að leggja hann út á
latínu, enda þó þeir ekki skildu latinu; svo lásu þeir tvær
bækur Ovidii Tristium. í historíu lærðu þeir latinskan bækling
Holbergs historiam de quatuor monarchiis, og nú er sá sálmur
á enda.
í efra bekk var í latínu bara lesin 1., 2. og 6. bókVirgils
Æneis og ekkert annað í latínu; historia de quatuor
mo-narchiis repeteruð og nú kom bókin Völdickes Theses Theol.
Theticæ, sem enginn gat skilið, en allt nýja Testamentið á
grísku urðum við að blaðra um eitthvað og það á latínu.
tessi sama regla viðhélst í Reykjavik. Á 4 dögum vikunnar
höfðu piltar latinskan stýl bæði í Skálholti og Reykjavik, einn
dag explicandum, einn dagurinn var frí, og auk mánudagsins
líka sunnudagurinn i Reykjavík, en í Skálholti ekki. Þá átti
dómkirkjupresturinn að yfirheyra pilta í vissum kafla af Ponta
og Biblíukjarnanum gamla. Á hverjum laugardegi var og
piltum í Skálholti lesið fyrir thema, sem þeir áttu að pangera
yfir næstu viku, þvi Prosodía var þá kennd; þetta kom
hvorugt fyrir i Reykjavíkur skóla.
Enn fremur var það regla i Skálholti, að á undan
kvöld-söng áttu piltar til skiptis að lesa kafla af Luthers catechismus,
annað kvöldið á islenzku, hitt kvöldið á latínu. fessum sið
komu piltar af í Reykjavík og varð þó illt út af eða stríð.
Kvöldsöng i Skálholti mátti hvergi halda nema i dómkirkjunni.
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
