Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Sidor ...
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
86
FRÁSAGNIR UM SK.ÓLALÍF.
Undirgangur var úr skólanum, sem farinn var í byljum; hann
var dimmur og draugalegur, og einu sinni var skólapilti hrint
þar, svo hann beið þar af bana. Biskupar fóru þangað líka.
Þegar Hannes biskup kom til stólsins vildi hann eitthvað laga
í Skálholti. Svoleiðis gjörði hann Compendium af Karls Historie
og vildi þetta Compendium væri lært, en það gekk tregt, menn
héldu sér við gömlu lögin. Hann vildi piltar lærðu logik,
sem var samin eptir Risbrechts, þó i Compendio, og sem
raunar var ekki annað en nokkurskonar universel grammatik.
Litið varð úr öllu þessu. En eg hætti nú um
Skálholts-skóla.
I Reykjavikurskóla var engu breytt viðvikjandi því,
sem átti að lesa i latínu og grisku. ]?á var samt hætt að
kenna Prosodia, hætt að láta prestinn hly’ða yfir Ponta eða
Biblíukjarnann, þó yfirheyrði biskup á vorin úr Ponta og
spurði þá sem beinströnduðu í honum, hvort þeir væri
confirmeraðir. Einstaka piltur kom í Reykjavíkurskóla, sem
áður hafði lært í heimaskóla, sumir Guldbergs Naturlige
Theologi, aðrir Bastholms Religionsbók samtiða við Balles
barnalærdóm og þeir frelsuðust frá að læra Völdickes Theses,
sem ekki var neinn hagnaður fyrir þá, sem seinna sigldu og
stúderuðu guðfræði. Boðið var að piltar skyldu læra Geographia
og Arithmetica, en hvorugt var þar kennt i minni tíð, engin
danska, engin íslenzka, en okkur bara sagt, að við ættum að
læra þetta, og það gekk þá upp og niður. Læt eg það allt
vera, ef nokkur admonicula discendi hefði verið þar til.
Compendium af Sommerfelds Geographie sást þar, en engin
landkort; öllum sem komust í efra bekk var gefin
stiptamt-manns Ólafs Arithmetík, en það var í sjálfra piltanna valdi,
hvort þeir luku upp bókinni nokkurntíma eða aldrei. Pað
eina Iexicon, sem var til í Reykjavíkur-skóla, var Nucleus
ísl., sem ekkert registur hefur, Calepin, Sorannus, Veissm.
þýzk lexica. Þar sá eg þó Nucl. Dan. sem var með registri.
Lexíu-kver urðu menn að kaupa, sömuleiðis authores,
skræður útslitnar, og stundum man eg soddan ekla var á þeim,
að 7 og 8 urðu að horfa á sama exemplar, þegar einn af oss
bullaði einhverja íslenzka útleggingu yfir pensum, en aldrei
lögðu kennendur út það sem lesa skyldi. Mig furðar að
nokkur gat lært nokkuð, en hver gat þar lært nema þeir, sem
höfðu lag á því að verða auxo5í5azxoi, sem eg held mikið af,
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
