Full resolution (JPEG) - On this page / på denna sida - Kirken og de nye folk
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has never been proofread. / Denna sida har aldrig korrekturlästs.
162
Kirken og de nye folk.
kongens ypperste menn. Da drar Bjovulf til trollets hule, han brytes
med trollkonen og opdager trollsverdet, som kan volde hennes bane.
Efter denne sin dåd vender han hjem og biir konge i sitt land.
Femti år går hen. Da har han sin siste kamp mot en drage som ruger
over meget gull og som spyr ild og gift. Med én mann drar
Bjovulf mot den, trosser ild og gift og dreper dragen. Men han dør
av dens gift. Før sin død lar han dragens gull bringe ut og dør
med øinene festet på sin vunne skatt.
Som dette dikt foreligger for oss, er hedenskapets surdeig
grundig renset ut av det. Ikke en av de gamle guder nevnes og når
skalden synger sitt kvad i hallen om verdens ophav, biir det en poetisk
omskrivning av første Moseboks første kapitel. Men dikteren
forteller dog om at de gamle høvdinger blir brent på bål. Og
skalden kveder om folkenes strid, gøter (geater) mot svear, daner mot
barder (ved Bardevik, senere Lyneborg), eoter (visstnok jyder) mot
friser. Flere navn fra disse kamper gjenfinnes i Snorres
Ynglinga-saga og hans Edda, hos den danske Saxo Grammatikus, et enkelt
hos en. frankisk krønikeskriver, hvor det er tidfestet til 500-tallet.
Om kampen mellem jyder og friser ved Finnsborg og om Finns
fali finnes bruddstykke av et annet angelsaksisk dikt. Og skalden
kveder om at Hærebald blir drept av sin bror Hædkyn og om den
store sorg over denne ulykke, — deri har professor Nerman sett
den eldste form av fortellingen om Balders død. Bak det kristne
dikt ligger således ett eller flere hedenske, eller ialfall en hedensk
nordisk sagnverden fra „de to sjøer“.
På fastlandet biir så den romerske keiserkrone satt på en
germansk konges hode. Karl den store biir den siste konge over hele
Frankerriket, både i Frankrike og i Tyskland. Han kjemper som
kristendommens helt mot saracener i Spania og avarer i Ungarn,
han kristner med sverdet de hedenske sakser. Han erobrer
langobardenes rike i Italia. Og da han år 800 er i Rom, kroner paven
ham til romersk keiser. Karl den stores billede setter sig fast i
folkefantasien, han biir den store kristne sagnkonge. Men det han
fremmet i statsstyrelse som i kunst var en kristelig romersk kultur.
Om ham samler der sig en litterært interessert krets av menn og
kvinner. Det er klassisk latin de studerer og efterligner. Kretsens
litterære leder Alkuin (735—804) skriver lærebøker i grammatikk
og retorikk. De ser ned på det barbariske latin hos en Gregor av
Tours. Her studerer man sine poeter, Horats, Vergil og
sølvalder-dikteren Statius er mønstre, i deres stil skriver man hyldningsdikt
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
