Full resolution (TIFF) - On this page / på denna sida - Um nafnið "Hringr" (Jón Jónsson)
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
Below is the raw OCR text
from the above scanned image.
Do you see an error? Proofread the page now!
Här nedan syns maskintolkade texten från faksimilbilden ovan.
Ser du något fel? Korrekturläs sidan nu!
This page has been proofread at least once.
(diff)
(history)
Denna sida har korrekturlästs minst en gång.
(skillnad)
(historik)
J. Jónsson: "Hringr". 137
Saxi bendir þannig greinilega á uppruna Sigurðar hrings
frá Hringaríki í Noregi, og jafnframt á það, að hann sé í
raun réttri sami maðr og Hringr sá, er barðist á Brávelli
við Harald hilditönn 1). Það bendir líka til hins sama, að
-
3. Báðir eiga son, sem verðr ættfaðir síðari Danakonunga.
4. Báðir eru taldir voldugir (Series I. Run. kallar Ragnar Álfsbana
"vaidghe" = vældughe - að svo eigi að lesa, styrkist af því, að í Gesta
Dan. 26. stendr í staðinn fyrir þetta orð: "oc styrthæ væl Danmark" sem
sýnist vera sprottið af því, að orð rúnaskárinnar hafi verið afbökuð af
mislestri og misskilningi. - Eptir sögn Íslendinga og Dana ræðr Ragnarr
Sigurðarson fyrir miklu ríki og er hinn mesti hermaðr (Fas. I., Sax. l. IX.).
5. Báðir eru nákomnir Haraldi hilditönn og Hringi frænda hans
(Ragnarr Álfsbani eptir röðinni í Sér. I. Run. afi Haralds; Ragnarr
Sigurðarson eptir sögn Íslendinga sonarsonr hálfbróður hans).
6. Eptir Ser. I. Run. á Ragnarr Álfsbani 5 sonu, er skipta ríki hans
milli sín, og eptir sögn Saxa lifa 5 af sonum Ragnars Sigurðarsonar hann,
og setjast að ríkjum hans.
7. Ragnarr Sigurðarson á konu, sem kölluð er Kráka af Íslendingum
(sbr. Regnerus og Craca hjá Saxa l. V. p. 192). Ragnarr Álfsbani á konu,
sem nefnd er (í Ser. I. Run.) Ratha = Ráka? (sbr. Svanlethe Ser. I. Run.
= Swanlekæ Gesta Dan. 32. bls. = Svanloga Sax. l. IX., Buthar Ser. I. Run.
= Bucar Gesta Dan. 26. bls. = Borcarus Sax. l. VII.). Kráka (á sænsku kråka)
er nafn á fuglinum Corvus cornix, en mjög áþekkr fugl (Corvus frugilegus)
heitir á sænsku råka. Nöfnin Kráka og Ráka eru því mjög skyld, ef eigi
sama nafn upphaflega (sbr. graculus á latínu), og eflaust af sama toga
spunnin (hugmyndinni um fríða mey, er dylst í dökkum ham, sbr.
"Allikebarnet" í "Nygræske Folkeeventyr" Kjöbenhavn 1864, 137. bls.).
1) Að vísu virðist svo, sem hann hafi að eins verið nefndr Hringr í
kvæðinu um Brávallabardaga, sem Saxi og höf. "Sögubrots" fóru eptir, en
slíkt er als eigi næg röksemd gegn því, að hann hafi heitið "Sigurðr hringr".
Snorri Sturluson kallar hann eigi heldr annað en Hring í vísu sinni (Fms.
IX. 455 bls): "Herfanga bauð Hringi | hjaldrs einskôpuðr galdra" o. s. frv.
og hefir hann þó auðvitað þekkt hann undir nafninu "Sigurðr hringr". Það
var mjög títt í fornöld, að nefna menn eingöngu kenningarnafninu, og Ketill
hængr landnámsmaðr mun jafnvel optar vera nefndr Hængr en Ketill (Ísl.
b. 3. k., Fms. III., Eg. 23. k., Ln. 5. 3-5). Þess eru nóg dæmi, að auknefni
urðu að reglulegum mannanöfnum; synir voru kendir við auknefni feðra
sinna (Hrafn Hængsson, Gísli Súrsson, Erlingr Skjálgsson); örnefni dregin
eigi síðr af auknefnum en aðalnöfnum (Hringsstaðir Ln. 3.1 kendir við
Harald hring) og niðjar frægra manna optsinnis nefndir auknefnum þeirra einum
(Gellir Þorkelsson að Helgafelli og Gellir Bölverksson lögsögumaðr heitnir
eptir Þórði gelli, og Grettir sterki eptir Ófeigi gretti, föðurbróður sínum, er
Ln. 2.32 kallar að eins Gretti. Eins eru dæmi til þess, að algeng
mannanöfn hafi verið notuð sem viðrnefni [t.d. Ketill kálfr Hkr. 250. bls.: Ól. s. h.
43. k., Þórarinn tóki Ljósv. (Ísl. forns. I. 129), Gjafvaldr gauti Fms. IX, 282,
<< prev. page << föreg. sida << >> nästa sida >> next page >>
